Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 91

वयश्च प्रथमं चारु रूपं त्रैलोक्यकांक्षितम् । सर्वाभिभवनं स्त्रीत्वं कुलं चातीव निर्मलम्

vayaśca prathamaṃ cāru rūpaṃ trailokyakāṃkṣitam | sarvābhibhavanaṃ strītvaṃ kulaṃ cātīva nirmalam

میری عمر جوانی کے پہلے شگوفے میں ہے؛ میرا حسن دلکش ہے—تینوں جہانوں میں مطلوب۔ میرا نسوانی وقار سب پر غالب ہے، اور میرا خاندان نہایت پاکیزہ ہے۔

vayaḥage/youth
vayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvayas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
caand
ca:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
prathamamfirst/early
prathamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (first/early)
caand
ca:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
ārubeautiful
āru:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootāru (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (beautiful/pleasing)
rūpamform/beauty
rūpam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
trailokya-kāṃkṣitamdesired by the three worlds
trailokya-kāṃkṣitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + kāṃkṣita (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘त्रैलोक्येन/त्रैलोक्यस्य काम्यते’—काङ्क्ष्-धातोः क्त; ‘desired by the three worlds’
sarva-abhibhavanamoverpowering all
sarva-abhibhavanam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + abhibhavana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘सर्वान् अभिभवति’ (overpowering all)
strītvaṃwomanhood
strītvaṃ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootstrītva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक (state of being a woman)
kulamfamily/lineage
kulam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
atīvavery
atīva:
Avyaya (Adverb/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootatīva (अव्यय)
Formअतिशयार्थक-अव्यय (very/exceedingly)
nirmalampure/spotless
nirmalam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnirmala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

The woman character (self-assessment), reported by Skanda

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A self-portrait in words: a young woman in the first bloom of youth, radiant beauty and noble lineage, standing with confident posture—yet the narrative undertone hints at pride as a precipice.

FAQs

Worldly advantages—youth, beauty, lineage—can become causes of pride; dharma calls for humility and restraint.

No specific tirtha is explicitly praised in this verse.

None.