Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 2

कस्य पुण्यनिधेर्लोकः शोकहृत्त्वेष निर्मलः । एतदाख्यातुमुद्युक्तौ भवंतौ भवतां मम

kasya puṇyanidherlokaḥ śokahṛttveṣa nirmalaḥ | etadākhyātumudyuktau bhavaṃtau bhavatāṃ mama

اے دونوں، ثواب کے خزینو! یہ بے داغ جہان جو غم کو دور کرتا ہے، کس کا ہے؟ مہربانی فرما کر مجھے اس کی حقیقت بیان کرنے کو آمادہ ہو۔

कस्यof whom/whose
कस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम् (Singular)
पुण्यनिधेःof the treasure of merit
पुण्यनिधेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुण्य + निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (पुण्यस्य निधिः)
लोकःworld/realm
लोकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
शोकहृत्remover of sorrow
शोकहृत्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशोक + हृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृ (धातु) + क्तिन्/क्विप्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुषः (शोकं हरति इति)
त्वेin you
त्वे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
एषthis
एष:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
निर्मलःpure/spotless
निर्मलः:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्मल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
एतत्this (matter)
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
आख्यातुम्to narrate
आख्यातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√ख्या (धातु) + तुमुन् (Infinitive/तुमुनन्त)
Formतुमुनन्तम् (Infinitive); अर्थः—कथयितुम्/वक्तुम् (to tell)
उद्युक्तौready/engaged
उद्युक्तौ:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √युज् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम् (Dual)
भवन्तौyou two (honorific)
भवन्तौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/भवदादि-शब्द)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्
भवताम्of you (honorific)
भवताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम् (Plural)
ममof me/my
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

Śivaśarman (listener/questioner within the narrative)

Tirtha: Kāśī / Avimukta-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: A devoted seeker addresses two radiant Gaṇas, palms joined, asking whose pure sorrow-removing realm this is; the background suggests Kāśī’s luminous sacred atmosphere.

Ś
Śivaśarman

FAQs

True sacred geography is defined by its power to dissolve grief and purify the heart, prompting sincere inquiry into the Lord’s kṣetra.

The context points to Kāśī’s Avimukta-kṣetra, celebrated as a sorrow-removing, stainless spiritual realm.

None explicitly; the verse establishes the inquiry that leads to the māhātmya (glorification) and its implied practices.