Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 16›Shloka 29
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

Devanagari script

जयेति चोक्त्वा जय योनिमुग्रमुवाच नंदी कनकावदातम् । गणेश्वराणां रणकर्म देव देवैश्च सेंद्रैरपि दुष्करं यत्

Transliteration

jayeti coktvā jaya yonimugramuvāca naṃdī kanakāvadātam | gaṇeśvarāṇāṃ raṇakarma deva devaiśca seṃdrairapi duṣkaraṃ yat

Translation

“جَے! جَے!” پکار کر نندی نے اُس سنہری، تاباں ربّ سے کہا: “اے دیو! گنیشوروں کا رَن-کرم ایسا ہے جو اندر سمیت دیوتاؤں کے لیے بھی دشوار ہے۔”

Word by Word
जयO Jaya
जय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः एकवचनम्; सम्बोधनम्
इतिthus/“”
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (and)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउक्त्वा (कृदन्त; √वच् (धातु))
Formक्त्वान्त-अव्ययम् — 'having said'
जयO Jaya
जय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः एकवचनम्
योनिम्source/origin
योनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्
उग्रम्fierce
उग्रम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying 'योनिम्' or implied object)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect) प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्
नन्दीNandī
नन्दी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्
कनकावदातम्golden-bright (one)
कनकावदातम्:
Sambodhana (Vocative sense via accusative in address/सम्बोधनार्थ)
TypeAdjective
Rootकनक + अवदात (प्रातिपदिक-द्वय)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्; कर्मधारयः — 'golden-bright/pure like gold' (addressed person)
गणेश्वराणाम्of the Gaṇa-lords
गणेश्वराणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगणेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः बहुवचनम्
रणकर्मthe act of battle
रणकर्म:
Karta (Subject of implied 'is'/कर्ता)
TypeNoun
Rootरणकर्म (प्रातिपदिक; रण + कर्म)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; तत्पुरुषः — 'battle-deed'
देवO god/lord
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः एकवचनम्; सम्बोधनम्
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम्
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
स-इन्द्रैःwith Indra (and others)
स-इन्द्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ 'with') + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम्; 'स' उपपदपूर्वकः — 'with Indra(s)'
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक-अव्ययम् (even/also)
दुष्करम्difficult
दुष्करम्:
Karta (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदुष्कर (प्रातिपदिक; दुष् + कर)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying 'रणकर्म')
यत्which
यत्:
Karta (Relative pronoun/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; सम्बन्धक/यत्-सम्बन्धः (that which)
Speaker

Skanda (narrating to Agastya, per Kāśī-khaṇḍa convention)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Nandī cries ‘Jaya!’ and addresses the radiant Lord, confessing the difficulty of the gaṇas’ battle-duty even for Indra and the gods.

Characters & Entities
N
Nandī
Ś
Śiva (golden-hued Lord)
G
Gaṇeśvaras
I
Indra
D
Devas

FAQs

True strength is humility before the divine; even mighty tasks succeed when surrendered to Śiva’s guidance.

Implicitly Kāśī, as the chapter belongs to Kāśī-khaṇḍa; no named tīrtha appears in this line.

None; it is praise and strategic reporting within the narrative.

←Previous Verse
Next Verse→