विंध्य उवाच । धिग्जीवितंशास्त्रकलोज्झितस्य धिग्जीवितं चोद्यमवर्जितस्य । धिग्जीवितं ज्ञातिपराजितस्य धिग्जीवितं व्यथर्मनोरथस्य
viṃdhya uvāca | dhigjīvitaṃśāstrakalojjhitasya dhigjīvitaṃ codyamavarjitasya | dhigjīvitaṃ jñātiparājitasya dhigjīvitaṃ vyatharmanorathasya
وندھیا نے کہا: تف ہے اُس زندگی پر جو مقدّس شاستروں کی فنونِ تعلیم سے محروم ہو گئی؛ تف ہے اُس زندگی پر جو شریفانہ سعی و عمل سے خالی ہو؛ تف ہے اُس زندگی پر جو اپنے ہی قرابت داروں سے مغلوب ہو؛ تف ہے اُس زندگی پر جس کے مقاصد زخمی اور ناکام ہو جائیں۔
Vindhya
Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)
Type: kshetra
Scene: Vindhya speaks in a tone of bitter self-reproach, evoking the shame of a life fallen from learning and noble endeavor; the background suggests the spiritual pull of Kāśī as an unspoken remedy.
A life without learning, righteous effort, and inner steadiness becomes a source of shame and sorrow.
No tīrtha is praised; the verse is a moral lament within the narrative.
None.