Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 63
Devanagari script
अथवा मद्विधानां हि केयं चिंता महात्मनाम् । स्वस्त्यस्तु तुभ्यमित्युक्त्वा ययौ स व्योमवर्त्मनि
Transliteration
athavā madvidhānāṃ hi keyaṃ ciṃtā mahātmanām | svastyastu tubhyamityuktvā yayau sa vyomavartmani
Translation
یا پھر مجھ جیسے مہاتما کو اس فکر کی کیا حاجت؟ یہ کہہ کر کہ “تمہیں شُبھ ہو”، وہ آسمان کے راستے سے روانہ ہو گیا۔
Word by Word
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle)
मद्विधानाम्of those like me
मद्विधानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमत्-विधान (प्रातिपदिक; मत् + विधान)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; ‘मद्विधान’ = मादृश (like me)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed)
काwhat
का:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चिन्ताworry / concern
चिन्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचिन्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
महात्मनाम्of great-souled ones
महात्मनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक; महा + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
स्वस्तिwell-being / hail
स्वस्ति:
Sambandha (Benediction)
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति (अव्यय/निपात)
Formअव्यय; आशीर्वादार्थक (benedictive particle)
अस्तुlet there be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभावः; ‘having said’
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
व्योमवर्त्मनिon the path of the sky
व्योमवर्त्मनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्योम-वर्त्मन् (प्रातिपदिक; व्योमन् + वर्त्मन्)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
Speaker
Narrator (describing the Muni’s action)
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣi-assembly (frame implied)
Visual Art Cues
Scene: The sage concludes with an auspicious blessing and ascends/vanishes along a luminous aerial path, leaving the mountain behind.
Characters & Entities
M
MuniV
VindhyaFAQs
A great soul offers blessing and remains unattached, not entangled in disputes born of pride.
None directly; the verse functions within the broader Kāśī-māhātmya setting.
None; it records a benediction (“svasti”) and departure.