Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 75

Devanagari script

जिह्वालौल्यरताः सर्वे सर्वे ते पारमार्थिनः । निर्धना रोगिणश्चैते तस्करानृतभाषिणः

Transliteration

jihvālaulyaratāḥ sarve sarve te pāramārthinaḥ | nirdhanā rogiṇaścaite taskarānṛtabhāṣiṇaḥ

Translation

یہ سب زبان کی لالچ (ذائقہ اور گفتار) میں مگن ہیں، پھر بھی اپنے آپ کو پرمارْتھ کی باتیں کرنے والا کہتے ہیں۔ یہ مفلس اور بیمار ہیں—چور اور جھوٹ بولنے والے۔

Word by Word

• जिह्वालौल्यरताः: addicted to fickleness of the tongue (glib/talkative)
• जिह्वालौल्यरताः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: jihvā (प्रातिपदिक) + laulya (प्रातिपदिक) + rata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः) ‘जिह्वा-लौल्य-रत’; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; पुनरुक्त-विशेषणम्

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम

• पारमार्थिनः: seeking the highest truth/ultimate good
• पारमार्थिनः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pāramārthin (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• निर्धनाः: poor
• निर्धनाः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: nirdhana (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• रोगिणः: sick/ill
• रोगिणः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: rogin (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• एते: these
• एते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम

• तस्करानृतभाषिणः: thieves and speakers of untruth
• तस्करानृतभाषिणः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: taskara (प्रातिपदिक) + anṛta (प्रातिपदिक) + bhāṣin (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (द्वन्द्वः/समाहारद्वन्द्व-प्रायः) ‘तस्कर’ + ‘अनृतभाषिन्’; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

Speaker

Unspecified (contextual narrator within Dharmāraṇyakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: A cautionary scene: a group of ascetic-looking men speaking lofty words while indulging in rich food and sharp speech; in the background, signs of poverty and illness, and a shadowy act of theft—visualizing the verse’s moral diagnosis.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual talk without self-restraint and truthfulness is condemned; dharma requires integrity in speech and conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is mentioned; the verse is an ethical characterization within the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is moral discipline—satya (truth) and restraint of the tongue.