Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 74

काश्यपश्चापवत्सारो रैभ्येति विश्रुतास्त्रयः । अस्मिन्गोत्रे भवा विप्रा रक्ताक्षाः क्रूरदृष्टयः

kāśyapaścāpavatsāro raibhyeti viśrutāstrayaḥ | asmingotre bhavā viprā raktākṣāḥ krūradṛṣṭayaḥ

کاشیپ، آپوتسار اور رَیبھْیَ—یہ تینوں مشہور پرور ہیں۔ اسی گوتر میں ایسے وِپر (برہمن) بھی ہیں جن کی آنکھیں سرخ اور نگاہ سخت ہے۔

काश्यपःKāśyapa
काश्यपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkāśyapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
अपवत्सारःApavatsāra
अपवत्सारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootapavatsāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
रैभ्यRaibhya
रैभ्य:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootraibhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (नाम)
इतिthus/namely
इति:
Sambandha (Marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यादि-अव्ययम् (quotative particle)
विश्रुताःwell-known
विश्रुताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√śru (धातु) + vi- + śruta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (past passive participle) ‘well-known’; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottraya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (संख्याशब्दः)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः
गोत्रेin the lineage
गोत्रे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgotra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
भवाःthose belonging/being
भवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘those who are/occur’ (here: those belonging)
विप्राःBrahmins
विप्राः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
रक्ताक्षाःred-eyed
रक्ताक्षाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootrakta (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formसमासः (कर्मधारयः) ‘रक्त-आक्ष’ (= red-eyed); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
क्रूरदृष्टयःhaving cruel looks
क्रूरदृष्टयः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkrūra (प्रातिपदिक) + dṛṣṭi (प्रातिपदिक)
Formसमासः (कर्मधारयः) ‘क्रूर-दृष्टि’; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

Unspecified (contextual narrator within Dharmāraṇyakhaṇḍa)

Scene: A split tableau: above, three luminous ṛṣis labeled Kāśyapa, Āpavatsāra, Raibhya; below, a group of brāhmaṇas with striking red eyes and stern expressions, suggesting contrast between revered lineage and flawed temperament.

K
Kāśyapa
Ā
Āpavatsāra
R
Raibhya
V
Vipra

FAQs

Lineage markers (pravara) are noted, yet personal disposition can vary; dharma is not merely inherited but must be embodied.

No tīrtha is named in this verse; it is genealogical and descriptive.

Implicitly, pravara remembrance is part of Vedic ritual identity, but no specific rite is instructed here.