Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 73

Devanagari script

ब्रह्मभोज्यपराः सर्वे सर्वधर्मपरायणाः । काश्यपगोत्रे यै जाताः प्रवरत्रयसंयुताः

Transliteration

brahmabhojyaparāḥ sarve sarvadharmaparāyaṇāḥ | kāśyapagotre yai jātāḥ pravaratrayasaṃyutāḥ

Translation

وہ سب برہما بھوج (برہمنوں کی ضیافت) پیش کرنے میں مشغول، اور ہر طرح کے دھرم میں ثابت قدم ہیں۔ جو کاشیپ گوتر میں پیدا ہوئے، وہ تین پروروں سے متصف ہیں۔

Word by Word

• ब्रह्मभोज्यपराः: intent on Brahmin-feeding/offerings to Brahmins
• ब्रह्मभोज्यपराः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: brahma (प्रातिपदिक) + bhojya (कृदन्त/प्रातिपदिक) + para (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः) ‘ब्रह्म-भोज्य-पर’; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्/सर्वनामसदृशः

• सर्वधर्मपरायणाः: devoted to all dharmas/duties
• सर्वधर्मपरायणाः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + dharma (प्रातिपदिक) + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः) ‘सर्व-धर्म-परायण’; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• काश्यपगोत्रे: in the Kāśyapa lineage
• काश्यपगोत्रे: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: kāśyapa (प्रातिपदिक) + gotra (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः) ‘काश्यप-गोत्र’; नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• यै: by whom/with whom
• यै: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), बहुवचनम्; सम्बन्ध-प्रत्ययः

• जाताः: born
• जाताः: Karta (Subject-complement/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √jan (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• प्रवरत्रयसंयुताः: endowed with a triad of pravaras
• प्रवरत्रयसंयुताः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pravara (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक) + saṃyuta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः) ‘प्रवर-त्रय-संयुत’; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

Speaker

Unspecified (contextual narrator within Dharmāraṇyakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: A formal brāhmaṇa-feast: seated brāhmaṇas in a row, leaf-plates, servers offering anna and ghee; a householder recites saṅkalpa mentioning Kāśyapa-gotra and pravara-traya, emphasizing ritual correctness and dharma.

Characters & Entities

• Kāśyapa
• Pravara
• Brahmabhojya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld through right hospitality and honoring sacred learning, symbolized by proper brāhmaṇa-feeding and lineage observances.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is praised in this verse; it focuses on gotra/pravara identity and dharmic conduct.

What ritualistic prescription is mentioned?

Brahmabhojya—feeding or honoring brāhmaṇas as a dharmic act—is highlighted, though details of procedure are not given.