Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 45

Devanagari script

सुरूपाश्च सदाचाराः सर्वधर्मेषु निष्ठिताः । दानधर्म रताः सर्वे अन्नदा जलदा द्विजाः

Transliteration

surūpāśca sadācārāḥ sarvadharmeṣu niṣṭhitāḥ | dānadharma ratāḥ sarve annadā jaladā dvijāḥ

Translation

وہ خوش صورت، نیک سیرت اور ہر طرح کے دھرم میں ثابت قدم ہیں۔ سب کے سب دان کے دھرم میں رچے بسے ہیں—وہ دِویج جو اناج دیتے اور پانی مہیا کرتے ہیں۔

Word by Word

• सुरूपाः: handsome, of good form
• सुरूपाः: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (सु-रूपाः = उत्तमरूपाः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• सदाचाराः: people of good conduct
• सदाचाराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (सद्-आचाराः = उत्तमाचारयुक्ताः)

• सर्वधर्मेषु: in all dharmas/duties
• सर्वधर्मेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वेषु धर्मेषु)

• निष्ठिताः: firmly established
• निष्ठिताः: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निष्ठित (कृदन्त; √स्था धातु, नि-उपसर्ग)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) विशेषण

• दानधर्म: the duty of giving (charity)
• दानधर्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (दानस्य धर्मः)

• रताः: devoted (to)
• रताः: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रत (कृदन्त; √रम् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) विशेषण; 'दानधर्मे रताः' इति अर्थे द्वितीया-सम्बन्धः

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनामवत्

• अन्नदाः: givers of food
• अन्नदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त; √दा धातु, द-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कृदन्त-नाम (अन्नं ददाति इति); समासः—तत्पुरुषः

• जलदाः: givers of water
• जलदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त; √दा धातु, द-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कृदन्त-नाम (जलं ददाति इति); समासः—तत्पुरुषः

• द्विजाः: Brahmins
• द्विजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

Speaker

Unspecified (narrator addressing a king within Dharmāraṇya Khaṇḍa context)

Skanda Dialogue

Listener: King

Visual Art Cues

Scene: Brāhmaṇas distribute cooked rice and cool water to travelers; a shaded rest-house (sattra) near a path, with water pots, ladles, and grateful pilgrims.

Characters & Entities

• Dāna
• Dharma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity—especially offering food and water—is upheld as a central expression of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse praises universal dharma through dāna.

What ritualistic prescription is mentioned?

It highlights dāna as a religious duty, specifically annadāna (food-giving) and jaladāna (water-giving).