Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 43

Devanagari script

भार्गवश्च्यवनाप्नुवानौर्वश्च जमदग्निकः । एभिस्तु पंच विख्याता द्विजा ब्रह्मस्वरूपिणः

Transliteration

bhārgavaścyavanāpnuvānaurvaśca jamadagnikaḥ | ebhistu paṃca vikhyātā dvijā brahmasvarūpiṇaḥ

Translation

بھارگو، چَیَوَن، آپنُوان، اَوروَ اور جَمَدَگنِک—انہی پانچ کے نام سے پرور مشہور ہیں؛ ان سے وابستہ دِویج برہمن کے سَروپ، یعنی ویدی قوت کے حامل کہلاتے ہیں۔

Word by Word

• भार्गवः: Bhārgava
• भार्गवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्गव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिनाम

• च्यवन: Cyavana
• च्यवन: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: च्यवन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिनाम

• अप्नुवान: Apnuvāna
• अप्नुवान: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अप्नुवान् (कृदन्त; √आप्/आप्नु धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ/शानच्-प्रायः) रूप; व्यक्तिनामवत्

• उर्वः: Urva
• उर्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिनाम (उर्व)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• जमदग्निकः: Jamadagnika (descendant/related to Jamadagni)
• जमदग्निकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जमदग्नि (प्रातिपदिक) + क (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तद्धितान्त (अपत्य/सम्बन्धार्थ) 'जमदग्नेः अपत्यं/सम्बद्धः'; समासः—तत्पुरुषः (जमदग्नि-सम्बन्धी)

• एभिः: by these
• एभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; सर्वनाम

• तु: indeed, however
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक निपात (particle: but/indeed)

• पञ्च: five
• पञ्च: Visheshana (Numeral qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (संख्या; प्रातिपदिक)
• Form: संख्याशब्दः; प्रथमा (1st), बहुवचनार्थे (agreeing with 'द्विजाः')

• विख्याताः: renowned
• विख्याताः: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विख्यात (कृदन्त; √ख्या धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) विशेषण

• द्विजाः: Brahmins
• द्विजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• ब्रह्मस्वरूपिणः: having the nature of Brahman
• ब्रह्मस्वरूपिणः: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + स्वरूपिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्मणः स्वरूपं येषां ते)

Speaker

Unspecified (narrator addressing a king within Dharmāraṇya Khaṇḍa context)

Skanda Dialogue

Listener: King

Visual Art Cues

Scene: A sage recites the five Bhārgava pravara names; behind him appear five luminous rishi-forms—Bhārgava, Cyavana, Āpnuvāna, Aurva, Jamadagni—like a lineage-constellation.

Characters & Entities

• Bhārgava
• Cyavana
• Āpnuvāna
• Aurva
• Jamadagni

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Vedic identity is preserved through ṛṣi-lineages (pravara), honoring the seers as channels of sacred power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific pilgrimage site is mentioned; the verse functions as a lineage/pravara enumeration.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pravaras are invoked during Vedic rituals (e.g., marriage, śrāddha, yajña), but the verse itself lists them rather than prescribing a rite.