Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 88

सत्यं ब्रूयात्प्रियं बूयान्न ब्रूयात्सत्यमप्रियम् । प्रियं च नानृतं ब्रूयादेष धर्मो विधीयते

satyaṃ brūyātpriyaṃ būyānna brūyātsatyamapriyam | priyaṃ ca nānṛtaṃ brūyādeṣa dharmo vidhīyate

سچ بولو، اور خوشگوار بات بولو؛ مگر ایسا سچ نہ کہو جو دل آزاری کرے۔ اور خوشگوار جھوٹ بھی نہ بولو—یہی مقررہ دھرم ہے۔

सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
ब्रूयात्should speak
ब्रूयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
प्रियम्what is pleasing
प्रियम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्रूयात्should speak
ब्रूयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
ब्रूयात्should speak
ब्रूयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अप्रियम्unpleasant
अप्रियम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-प्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सत्यं इति विशेष्यस्य)
प्रियम्what is pleasing
प्रियम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अनृतम्falsehood
अनृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ-ऋत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्रूयात्should speak
ब्रूयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एषःthis
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
धर्मःdharma, duty
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विधीयतेis prescribed
विधीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु) + वि (उपसर्ग)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Scene: A forest hermitage (āraṇya) where a teacher instructs a disciple on dharma of speech; calm sages, palm-leaf manuscripts, gentle hand-gesture of instruction (upadeśa-mudrā).

FAQs

Dharma refines speech: truth should be joined with compassion, and pleasantness must never be purchased with falsehood.

No tīrtha is specified; the verse teaches universal dharma of vāṇī (ethical speech).

It prescribes a discipline of speech—truthful, beneficial, and non-harmful communication.