Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 70

विमृश्य मिलिताः प्रातर्ज्योतिर्विद्भिः प्रतिष्ठिताः । ब्राह्मे मूहूर्ते चोत्थाय कान्यकुब्जं गता द्विजाः

vimṛśya militāḥ prātarjyotirvidbhiḥ pratiṣṭhitāḥ | brāhme mūhūrte cotthāya kānyakubjaṃ gatā dvijāḥ

مشورہ کر کے وہ صبح جمع ہوئے؛ نیک ساعتوں کے جاننے والوں کی رہنمائی میں برہما مُہورت میں اٹھے اور دِوِج کانیہ کُبج کی طرف روانہ ہو گئے۔

विमृश्यhaving reflected
विमृश्य:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootविमृश्य (कृदन्त; √मृश्/√मृश् धातु + वि-उपसर्ग)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
मिलिताःgathered
मिलिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमिलित (कृदन्त; √मिल् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (time adverb: in the morning)
ज्योतिर्विद्भिःwith astrologers/knowers of astrology
ज्योतिर्विद्भिः:
Sahakari (Association/सहकारी)
TypeNoun
Rootज्योतिस् + विद् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ज्योतिषां विदः)
प्रतिष्ठिताःset out / established (departed)
प्रतिष्ठिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रतिष्ठित (कृदन्त; √स्था धातु + प्रति-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
ब्राह्मेin the Brahma (auspicious)
ब्राह्मे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootब्राह्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; विशेषण (of Brahmā)
मूहूर्तेat the muhurta
मूहूर्ते:
Adhikarana (Time-location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootउत्थाय (कृदन्त; √स्था धातु + उत्-उपसर्ग)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
कान्यकुब्जम्to Kānyakubja (Kannauj)
कान्यकुब्जम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootकान्यकुब्ज (प्रातिपदिक; स्थाननाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गताःwent
गताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त; √गम् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
द्विजाःthe Brahmins
द्विजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Narrator (Purāṇic narrator within the Dharmāraṇya episode; specific speaker not explicit in this excerpt)

Tirtha: Kānyakubja

Type: kshetra

Scene: Pre-dawn gathering: brāhmaṇas assemble with travel staffs and water-pots; a learned muhūrta-knower indicates the auspicious moment; they depart toward Kānyakubja under a pale dawn sky.

K
Kānyakubja

FAQs

Right action is strengthened by right timing—beginning one’s journey at Brahma-muhūrta aligns effort with auspicious order.

The narrative transitions from Dharmāraṇya toward Kānyakubja, indicating sacred travel between renowned locales.

Rising at Brahma-muhūrta and proceeding under auspicious guidance (jyotiḥ-vid) is presented as the proper discipline.