Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 38

ये पास्यंति महीभुजः क्षितिमिमां यास्यंति भुक्त्वाखिलां नो याता न तु याति यास्यति न वा केनापि सार्द्धं धरा । यत्किंचिद्भुवि तद्विनाशि सकलं कीर्तिः परं स्थायिनी त्वेवं वै वसुधापि यैरुपकृता लोप्या न सत्कीर्तयः

ye pāsyaṃti mahībhujaḥ kṣitimimāṃ yāsyaṃti bhuktvākhilāṃ no yātā na tu yāti yāsyati na vā kenāpi sārddhaṃ dharā | yatkiṃcidbhuvi tadvināśi sakalaṃ kīrtiḥ paraṃ sthāyinī tvevaṃ vai vasudhāpi yairupakṛtā lopyā na satkīrtayaḥ

بادشاہ اس زمین کی نگہبانی کرتے ہیں، اسے پوری طرح بھوگ کر کے چلے جاتے ہیں؛ مگر دھرتی کسی کے ساتھ نہیں جاتی—ن اس کے ساتھ جو جا چکا، نہ جو جا رہا ہے، نہ جو جائے گا۔ زمین پر جو کچھ ہے سب فنا ہونے والا ہے؛ صرف نیک نامی ہی سب سے بڑھ کر باقی رہتی ہے۔ اس لیے جنہوں نے وسُدھا کو فائدہ پہنچایا، ان کی سَت کیرتی کبھی مٹتی نہیں۔

yewho (those who)
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural)
pāsyantiwill protect
pāsyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpā (धाातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम् (3rd person plural)
mahībhujaḥkings (earth-rulers)
mahībhujaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahī (प्रातिपदिक) + bhuja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); षष्ठी-तत्पुरुषः (mahīyāḥ bhujaḥ = 'arm of the earth')
kṣitimthe earth
kṣitim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkṣiti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Feminine, Accusative, Singular)
imāmthis
imām:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Feminine, Accusative, Singular); विशेषणम्
yāsyantiwill go (depart)
yāsyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धाातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम् (3rd person plural)
bhuktvāhaving enjoyed/consumed
bhuktvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootbhuj (धाातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund/Absolutive)
akhilāmentire
akhilām:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootakhila (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Feminine, Accusative, Singular); विशेषणम् (kṣitim)
nonot
no:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negative particle)
yātāḥ(they) having gone / gone
yātāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootyā (धाातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि/भूतकाले कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Past participle, Masc. Nom. Pl.)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negative particle)
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्ययम् (but/indeed)
yātigoes
yāti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धाातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम् (3rd person singular)
yāsyatiwill go
yāsyati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धाातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः, एकवचनम् (3rd person singular)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negative particle)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (or)
kenaby whom/with whom
kena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Instrumental Singular)
apieven/any
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्ययम् (even/also/any)
sārddhamtogether with
sārddham:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsārddham (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्ययम् (with; governs instrumental)
dharāthe earth
dharā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Feminine, Nominative, Singular)
yatwhatever
yat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (Neuter Nom./Acc. Singular)
kiṃcitanything
kiṃcit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; अनिश्चितार्थक (indefinite)
bhuvion earth/in the world
bhuvi:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhuvi/bhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Feminine, Locative, Singular)
tatthat
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (Neuter Nom./Acc. Singular)
vināśiperishable
vināśi:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvināśin (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (Neuter Nom./Acc. Singular); विशेषणम् (tad)
sakalaṃall, entire
sakalaṃ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsakala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (Neuter Nom./Acc. Singular); विशेषणम्
kīrtiḥfame
kīrtiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkīrti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Feminine, Nominative, Singular)
paramsupreme, highest
param:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Feminine, Nominative, Singular); विशेषणम् (kīrtiḥ)
sthāyinīlasting, enduring
sthāyinī:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthāyinī (प्रातिपदिक) < sthā (धाातु)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Feminine, Nominative, Singular); विशेषणम् (kīrtiḥ)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्ययम् (but/indeed)
evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (thus)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्ययम् (indeed)
vasudhāthe earth
vasudhā:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvasudhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Feminine, Nominative, Singular)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (also)
yaiḥby whom
yaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (Masculine, Instrumental, Plural)
upakṛtābenefited, helped
upakṛtā:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/विधेय)
TypeVerb
Rootupa-kṛ (धाातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः कर्मणि कृदन्तः; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Past passive participle, Fem. Nom. Sg.)
lopyāḥto be erased/destroyed
lopyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootlopya (प्रातिपदिक) < lup (धाातु)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Feminine, Nominative, Plural); विधेय-विशेषणम्
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (not)
satkīrtayaḥgood reputations/fames
satkīrtayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsat (प्रातिपदिक) + kīrti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Feminine, Nominative, Plural); कर्मधारयः (sat-kīrtayaḥ = 'good fame')

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Scene: A contemplative king stands before the vast earth/mandala, with fading symbols of power (crown, treasury) contrasted against an inscribed pillar of enduring fame; sages gesture toward dharma as the only lasting legacy.

M
Mahībhuj (Kings)

FAQs

Possessions and rule are temporary; only dharmic fame endures—earned by protecting and benefitting the earth.

No single tīrtha is named; the verse presents a universal rāja-dharma reflection.

No specific rite is prescribed; the practical injunction is to protect the earth and act for public good, securing lasting kīrti.