Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 13

Devanagari script

मुनिपुत्रं मृतं रामो यमलोकादुपानयत् । दुंदुभिर्निहतो येन कबंधोऽभिहतस्तथा

Transliteration

muniputraṃ mṛtaṃ rāmo yamalokādupānayat | duṃdubhirnihato yena kabaṃdho'bhihatastathā

Translation

رام نے یم لوک سے بھی مُنی کے مرے ہوئے بیٹے کو واپس لے آیا۔ اسی نے دُندُبھِی کو قتل کیا اور کَبندھ کو بھی اسی طرح ہلاک کیا۔

Word by Word

• मुनि-पुत्रम्: the sage’s son
• मुनि-पुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनिपुत्रः = मुनेः पुत्रः)

• मृतम्: dead
• मृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मृत (कृदन्त; √मृ (धातु) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकाले कृदन्त (past passive participle)

• रामः: Rama
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यम-लोकात्: from Yama’s world
• यम-लोकात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यमलोकः = यमस्य लोकः)

• उपानयत्: brought back
• उपानयत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप-√नी (धातु)
• Form: लङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• दुंदुभिः: by (the demon) Dundubhi
• दुंदुभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दुंदुभि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• निहतः: was slain
• निहतः: Kriya (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: निहत (कृदन्त; नि-√हन् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त

• येन: by whom
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धे/करणे ‘by whom’

• कबंधः: Kabandha
• कबंधः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कबंध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अभिहतः: was struck down
• अभिहतः: Kriya (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: अभिहत (कृदन्त; अभि-√हन् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha/Avyaya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Speaker

Narratorial voice within Dharmāraṇyakhaṇḍa (context speaker not explicit in the snippet)

Visual Art Cues

Scene: Rāma stands radiant with bow, while a sage’s son is restored from the shadowy threshold of Yama’s realm; in the background lie the fallen forms of Duṃdubhi and Kabandha, signifying the removal of obstacles to dharma.

Characters & Entities

• Rāma
• Yama (Yamaloka)
• Muni (sage)
• Duṃdubhi
• Kabandha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma protected by a righteous king has power even over fear of death; heroic virtue is portrayed as an instrument of cosmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sits in the Dharmāraṇya-māhātmya setting, where the forest-region (Dharmāraṇya) is framed as a sacred landscape connected to dharma and royal righteousness.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed here; the verse functions as praise (stuti) of Rāma’s dharmic potency.