Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 8

Devanagari script

ईश्वरस्य धनुर्भग्नं जनकस्य गृहे स्थितम् । रामः पंचदशे वर्षे षड्वर्षां चैव मैथिलीम्

Transliteration

īśvarasya dhanurbhagnaṃ janakasya gṛhe sthitam | rāmaḥ paṃcadaśe varṣe ṣaḍvarṣāṃ caiva maithilīm

Translation

جنک کے گھر میں بھگوان کا ٹوٹا ہوا دھنش رکھا تھا؛ اور رام نے اپنے پندرھویں برس میں چھ برس کی میتھلی کو دلہن کے طور پر پایا۔

Word by Word

• ईश्वरस्य: of the Lord
• ईश्वरस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: īśvara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• धनुः: the bow
• धनुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: dhanus (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भग्नम्: broken
• भग्नम्: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: bhagna (कृदन्त; √bhañj भञ्जने)
• Form: भूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘धनुः’ इत्यस्य विशेषणम्

• जनकस्य: of Janaka
• जनकस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: janaka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• गृहे: in the house
• गृहे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: gṛha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• स्थितम्: placed/kept
• स्थितम्: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: sthita (कृदन्त; √sthā तिष्ठति)
• Form: भूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘धनुः’ इत्यस्य विशेषणम्

• रामः: Rāma
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: rāma (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पंचदशे: in the fifteenth
• पंचदशे: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: pañcadaśa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (वर्ष-शब्दस्य विशेषणरूपेण), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘वर्षे’ इत्यस्य विशेषणम्

• वर्षे: year (at age)
• वर्षे: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: varṣa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• षड्वर्षाम्: six-year-old
• षड्वर्षाम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: ṣaḍ-varṣā (प्रातिपदिक; षट् + वर्षा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘मैथिलीम्’ इत्यस्य विशेषणम् (age)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• मैथिलीम्: Maithilī (Sītā)
• मैथिलीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: maithilī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Dharmāraṇya Khaṇḍa; specific speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mithilā (Videha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (king)

Visual Art Cues

Scene: Royal hall of Mithilā: the massive Śiva-bow displayed; courtiers and sages present; youthful Rāma poised; Sītā nearby with garland; atmosphere of wonder as the bow’s fate turns.

Characters & Entities

• Janaka
• Rāma
• Sītā (Maithilī)
• Īśvara (the Lord)
• the Bow (Śiva’s bow, implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Merit and destiny converge when dharma and divine signs align; sacred tokens (like the Lord’s bow) become instruments for righteous union.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mithilā/Janaka’s realm is referenced by context, but no tīrtha-phala (pilgrimage merit) is explicitly stated in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it alludes to the svayaṃvara context centered on the Lord’s bow.