Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 27
Devanagari script
तथा कामवशं प्राप्तो राक्षसो जनकात्मजाम् । नयत्येष जनकजां तच्छ्रुत्वा पक्षिराट् तदा
Transliteration
tathā kāmavaśaṃ prāpto rākṣaso janakātmajām | nayatyeṣa janakajāṃ tacchrutvā pakṣirāṭ tadā
Translation
اسی طرح شہوت کے غلبے میں رَاکشس جنک کی دختر کو اٹھا لے جا رہا تھا۔ یہ سن کر پرندوں کا راجا اسی وقت اقدام کے لیے اٹھ کھڑا ہوا۔
Word by Word
तथाthus, in that manner
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = indeclinable adverb
कामवशम्under the sway of desire
कामवशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkāma + vaśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कामस्य वशः) = neuter accusative singular; genitive-tatpurusha compound
प्राप्तःhaving come/attained
प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√āp (आप्) + pra (उपसर्ग) → prāpta (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त) = past passive participle; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे विशेषणवत्
राक्षसःthe demon
राक्षसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन = masculine nominative singular
जनकात्मजाम्Janaka's daughter (Sītā)
जनकात्मजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjanaka + ātmajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (जनकस्य आत्मजा) = feminine accusative singular; genitive-tatpurusha
नयतिleads, carries off
नयति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√nī (नी)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद = present indicative, 3rd person singular, parasmaipada
एषःthis (one)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक सर्वनाम)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम = masculine nominative singular pronoun
जनकजाम्Janaka's daughter
जनकजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjanaka + jā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (जनकस्य जा) = feminine accusative singular
तत्that (event/thing)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम = neuter accusative singular pronoun
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√śru (श्रु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (त्वान्त) = gerund/absolutive; अव्यय = indeclinable verbal
पक्षिराट्king of birds (Jaṭāyu)
पक्षिराट्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpakṣi + rāṭ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पक्षिणां राट्) = masculine nominative singular
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण) = indeclinable temporal adverb
Speaker
Sūta (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Rāvaṇa, seized by lust, carries Sītā away through the sky; Jaṭāyu, the aged king of birds, hears and rises in righteous fury to intervene.
Characters & Entities
S
Sītā (Janakātmajā)R
Rākṣasa (Rāvaṇa implied)J
Jaṭāyu (Pakṣirāṭ)J
JanakaFAQs
Adharma rooted in lust is condemned, while righteous guardianship awakens even in unlikely protectors—dharma calls forth courage.
None; the verse prepares the entry of Jaṭāyu into the narrative.
None.