Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 26

जटिलं वामनं चैव नागयज्ञोपवीतकम् । त्र्यक्षं चैव महाकायं करध्वजकुठारकम्

jaṭilaṃ vāmanaṃ caiva nāgayajñopavītakam | tryakṣaṃ caiva mahākāyaṃ karadhvajakuṭhārakam

جٹادھاری، بونے سے روپ والا، ناگ کو یَجنوپویت کے طور پر دھارن کرنے والا؛ سہ چشم، عظیم الجثہ، ہاتھ میں دھوج اور کلہاڑا لیے—یوں پرمیشور کا وصف کیا گیا۔

जटिलम्matted-haired
जटिलम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजटिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (Neuter, Nom/Acc, Singular; adjective)
वामनम्dwarf-like/short
वामनम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवामन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (Neuter, Nom/Acc, Singular; adjective)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
नागयज्ञोपवीतकम्having a sacred thread of serpent (nāga)
नागयज्ञोपवीतकम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाग + यज्ञोपवीतक (प्रातिपदिक); यज्ञोपवीतक = यज्ञ + उपवीतक (समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्ध-तत्पुरुष (Neuter, Nom/Acc, Singular; genitival/determinative compound)
त्र्यक्षम्three-eyed
त्र्यक्षम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; द्विगु/तत्पुरुष-समास (Neuter, Nom/Acc, Singular; ‘three-eyed’)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
महाकायम्huge-bodied
महाकायम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + काय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारय-समास (Neuter, Nom/Acc, Singular; ‘great-bodied’)
करध्वजकुठारकम्bearing hand, banner, and axe
करध्वजकुठारकम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकर + ध्वज + कुठारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (Neuter, Nom/Acc, Singular; ‘having hand-banner-axe’)

Narrator (Purāṇic narrator, contextually Sūta/Lomaharṣaṇa)

Scene: A formidable yet auspicious divine figure is envisioned: matted locks, dwarf-like compactness, serpent as sacred thread, three eyes, immense cosmic body, holding a banner and an axe—standing as a kṣetra-guardian while gods look on.

M
Mahādeva (Śiva)

FAQs

The Lord transcends ordinary categories—ascetic and cosmic—yet remains the protector equipped with divine insignia.

No single tīrtha is named; the verse serves as iconographic praise within the Dharmāraṇya section.

None directly; it provides meditative descriptors useful for dhyāna and stotra during worship.