Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 28

Devanagari script

अंतरिक्षे गृहं तस्य गधर्वनगरं शुभम् । यौवनस्थाः सुरूपाश्च कन्या गन्धर्वजाः शुभाः

Transliteration

aṃtarikṣe gṛhaṃ tasya gadharvanagaraṃ śubham | yauvanasthāḥ surūpāśca kanyā gandharvajāḥ śubhāḥ

Translation

اس کا گھر فضا کے بیچوں بیچ ہے—گندھروؤں کا ایک مبارک اور دلکش نگر۔ وہاں گندھرو نسل کی نیک فال کنواریاں جوانی میں قائم اور حسین صورتوں والی رہتی ہیں۔

Word by Word

• अन्तरिक्षे: in the sky/atmosphere
• अन्तरिक्षे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)

• गृहम्: house
• गृहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular)

• गन्धर्वनगरम्: Gandharva-city
• गन्धर्वनगरम्: Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व + नगर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (गन्धर्वाणां नगरम्)

• शुभम्: auspicious/beautiful
• शुभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• यौवनस्थाः: in the prime of youth
• यौवनस्थाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यौवन + स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); समासः—सप्तमी-तत्पुरुष (यौवने स्थाः)

• सुरूपाः: beautiful
• सुरूपाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); समासः—कर्मधारय (सुन्दरं रूपं यस्याः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• कन्याः: maidens
• कन्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)

• गन्धर्वजाः: born of Gandharvas
• गन्धर्वजाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गन्धर्व + ज (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); समासः—तत्पुरुष (गन्धर्वेभ्यः जाताः)

• शुभाः: auspicious/beautiful
• शुभाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)

Speaker

Narrator (contextual; Vyāsa continuing)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gandharva-nagara (mythic)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: A splendid Gandharva city suspended in mid-air; youthful, beautiful Gandharva maidens dwell there, auspicious and radiant.

Characters & Entities

• Viśvāvasu
• Gandharva city
• Gandharva maidens
• Antarikṣa (mid-air realm)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇas depict layered worlds (lokas) to emphasize that dharma and order extend beyond the human realm into celestial societies.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No terrestrial tīrtha is specified; the verse describes a celestial Gandharva-nagara in antarikṣa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.