Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 27
Devanagari script
व्यास उवाच । विश्वावसुरिति ख्यातो गन्धर्वाधिपतिर्नृप । षष्टिकन्यासहस्राणि आसते तस्य वेश्मनि
Transliteration
vyāsa uvāca | viśvāvasuriti khyāto gandharvādhipatirnṛpa | ṣaṣṭikanyāsahasrāṇi āsate tasya veśmani
Translation
ویاس نے کہا: “اے راجا! گندھروؤں کا سردار ‘وشواوسُو’ کے نام سے مشہور ہے۔ اس کے محل میں ساٹھ ہزار کنواریاں رہتی ہیں۔”
Word by Word
व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
विश्वावसुःViśvāvasu
विश्वावसुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
इतिthus/‘…’
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थक (quotative particle)
ख्यातःis known (as)
ख्यातः:
Kriya (State/अवस्था)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
गन्धर्वाधिपतिःlord of the Gandharvas
गन्धर्वाधिपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्धर्व + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (गन्धर्वाणाम् अधिपतिः)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
षष्टिsixty
षष्टि:
Visheshana (Numeral qualifier/संख्या-विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष्टि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; समासपूर्वपद (numeral)
कन्याmaidens
कन्या:
Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; समासपूर्वपद (as member of compound)
सहस्राणिthousands (i.e., sixty thousand)
सहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); द्विगु-समासः (षष्टि-कन्या-सहस्राणि = sixty-thousand maidens)
आसतेremain/dwell
आसते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular)
वेश्मनिin (his) mansion
वेश्मनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेश्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
Speaker
Vyāsa
Skanda Dialogue
Listener: Yudhiṣṭhira
Visual Art Cues
Scene: Vyāsa identifies the Gandharva lord as Viśvāvasu and describes his palace filled with sixty thousand maidens—an image of celestial courtly splendor.
Characters & Entities
V
VyāsaV
ViśvāvasuG
GandharvasS
Sixty thousand maidensFAQs
Purāṇic narration uses vast numbers to convey the grandeur of divine and semi-divine realms and their ordered societies.
No earthly tīrtha is named; the verse points to the Gandharva realm and its ruler.
None.