Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 34

Devanagari script

सर्वपापक्षये जाते शिवे भवति भावना । एतद्व्रजति यस्तीर्थं प्रभासं पाण्डुनन्दन

Transliteration

sarvapāpakṣaye jāte śive bhavati bhāvanā | etadvrajati yastīrthaṃ prabhāsaṃ pāṇḍunandana

Translation

جب تمام گناہ مٹ جاتے ہیں تو دل میں شِو کی بھکتی کی بھاونا جاگ اٹھتی ہے۔ اے پاندو نندن! پربھاس نامی تیرتھ کو جانے والے پر یہی حال وارد ہوتا ہے۔

Word by Word

• सर्वपापक्षये: when there is destruction of all sins
• सर्वपापक्षये: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Loc.), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषां पापानां क्षयः)

• जाते: having occurred
• जाते: Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Loc.), एकवचन; लोके सति (locative absolute)

• शिवे: in/when (it is) auspicious
• शिवे: Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Loc.), एकवचन; लोके सति (locative absolute)

• भवति: arises, becomes
• भवति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• भावना: devout intention, contemplation
• भावना: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भावना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nom.), एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Acc.), एकवचन; निर्देशक

• व्रजति: goes
• व्रजति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom.), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• तीर्थम्: pilgrimage place
• तीर्थम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Acc.), एकवचन

• प्रभासम्: Prabhāsa (name of tīrtha)
• प्रभासम्: Karma (Apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Acc.), एकवचन; तीर्थस्य विशेषण/नाम

• पाण्डुनन्दन: O son of Pāṇḍu
• पाण्डुनन्दन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पाण्डु (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Voc.), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पाण्डोः नन्दनः)

Speaker

Mārkaṇḍeya (addressing Yudhiṣṭhira, ‘Pāṇḍunandana’)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pāṇḍunandana (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim arrives at the sea-adjacent sacred landscape of Prabhāsa; after ritual bathing and darśana, the pilgrim’s face softens into Śiva-bhāvanā—inner light mirrored by a distant Somnātha-like śikhara and billowing ocean air.

Characters & Entities

• Śiva
• Prabhāsa Tīrtha
• Pāṇḍunandana (Yudhiṣṭhira)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True purification culminates not only in sinlessness but in awakened devotion (bhāvanā) to Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Tīrtha is explicitly praised as a place that leads to the destruction of sins and the rise of Śiva-bhakti.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pilgrimage (tīrtha-yātrā) to Prabhāsa is the implied prescription; specific rites (snāna/dāna) are not detailed in this verse.