Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 35

Devanagari script

स विवेश महाराज भूतलं ससुरोत्तमः । दानवान्तकरो देवः सर्वदैवतपूजितः

Transliteration

sa viveśa mahārāja bhūtalaṃ sasurottamaḥ | dānavāntakaro devaḥ sarvadaivatapūjitaḥ

Translation

اے راجا! وہ خدا—جسے دیوتاؤں میں سے برتر بھی سراہتے ہیں، جو دانَووں کا قاہر ہے اور جس کی سب دیوتا پوجا کرتے ہیں—زمین کے نیچے پاتال میں اتر گیا۔

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)

• विवेश: entered
• विवेश: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-विश् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (परस्मैपदम्), प्रथमा-पुरुषः, एकवचनम् (Perfect, 3rd person, Singular)

• महाराज: O great king
• महाराज: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन-एकवचनम् (Masculine, Vocative, Singular)

• भूतलम्: the earth-surface
• भूतलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Neuter, Accusative, Singular)

• ससुरोत्तमः: the best of the gods
• ससुरोत्तमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; 'सुराणाम् उत्तमः' (Masculine, Nominative, Singular)

• दानवान्तकरः: destroyer of demons
• दानवान्तकरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक) + अन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; 'दानवानाम् अन्तकः' (Masculine, Nominative, Singular)

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)

• सर्वदैवतपूजितः: worshipped by all deities
• सर्वदैवतपूजितः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + दैवत (प्रातिपदिक) + पूजित (कृदन्त, पूज्-धातु)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; 'सर्वैः दैवतैः पूजितः' (Masculine, Nominative, Singular; past participle used adjectivally)

Speaker

Sūta (deduced, Purāṇic narrative style within Āvantya-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kathā frame; locus is Pātāla descent in narrative

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (rājan)

Visual Art Cues

Scene: The all-worshipped deity, destroyer of Dānavas, descends into the subterranean realm—an awe-filled plunge beneath the earth.

Characters & Entities

• Deva (the Lord)
• Dānava
• Sura (gods)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord descends wherever necessary to protect dharma and restore sacred order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader setting is the Revā-khaṇḍa (Narmadā/Revā Māhātmya), though this verse itself is part of a cosmic episode rather than a single tirtha description.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse frames a divine intervention narrative.