Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 77

Devanagari script

कथितं कन्यया यच्च तत्सर्वं पुस्तिकाकृतम् । आगतोऽहं नृपश्रेष्ठ तीर्थेऽत्र दुरितापहे

Transliteration

kathitaṃ kanyayā yacca tatsarvaṃ pustikākṛtam | āgato'haṃ nṛpaśreṣṭha tīrthe'tra duritāpahe

Translation

دوشیزہ نے جو کچھ کہا تھا، وہ سب میں نے ایک کتابچے میں لکھ لیا ہے۔ اسی لیے، اے بہترین بادشاہ، میں اس پاپ ہَر تِیرتھ میں آیا ہوں۔

Word by Word

• कथितम्: said/told
• कथितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कथ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्

• कन्यया: by the maiden
• कन्यया: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन

• यत्: which/whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निर्देशक-सर्वनाम

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तत्)

• पुस्तिका-कृतम्: written in a booklet
• पुस्तिका-कृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पुस्तिका (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (पुस्तिकायां कृतम्/पुस्तिकाकृतम्)

• आगतः: having come
• आगतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि—अहम् इत्यस्य विशेषणम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नृपश्रेष्ठ: O best of kings
• नृपश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः

• तीर्थे: at the sacred ford/place
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• दुरित-अपहे: (at the place) that removes sin
• दुरित-अपहे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: दुरित (प्रातिपदिक) + अपह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थे); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (दुरितस्य अपहः—अपहारी)

Speaker

Narrator/character speaking to the king (nṛpaśreṣṭha)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Duritāpaha tīrtha (within Revā context; specific name not given)

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: nṛpaśreṣṭha (best of kings)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-scholar shows a small booklet of notes, explaining to a king that he wrote down a maiden’s instructions and has now arrived at the sin-destroying tīrtha.

Characters & Entities

• Tīrtha (duritāpaha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred teachings are preserved and acted upon: hearing (śravaṇa) and faithfully following tīrtha-instructions leads one to sin-removing holy places.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A local “duritāpaha” tīrtha in the Revā Khaṇḍa setting (contextually near Hanūmanteśvara).

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite is prescribed here; it emphasizes recording and following the previously given tīrtha-vidhi.