Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 59

परिभर्ज्यावयोर्मांसं भक्षयित्वा यथेष्टतः । सुप्ताः स्वस्थेन्द्रिया रात्रौ सा गता शर्वरी क्षयम्

paribharjyāvayormāṃsaṃ bhakṣayitvā yatheṣṭataḥ | suptāḥ svasthendriyā rātrau sā gatā śarvarī kṣayam

ہمارا گوشت بھون کر اور جی بھر کر کھانے کے بعد، وہ حواس کو آسودہ کر کے سو گئے؛ اس طرح وہ رات اپنے اختتام کو پہنچی۔

परिभर्ज्यhaving roasted
परिभर्ज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootपरि + भर्ज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (Gerund), पूर्वकाले
आवयोःof us two
आवयोः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/सप्तमी-द्विवचन (Gen./Loc. dual); सर्वनाम
मांसम्flesh
मांसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
भक्षयित्वाhaving eaten
भक्षयित्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (Gerund), पूर्वकाले
यथेष्टतःas they pleased
यथेष्टतः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + इष्ट (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय (adverb)
सुप्ताःslept, fallen asleep
सुप्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्वप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्वस्थेन्द्रियाःwith senses at ease
स्वस्थेन्द्रियाः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वस्थ (प्रातिपदिक) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (स्वस्थानि इन्द्रियाणि येषाम्)
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
साshe/that (night)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
गताwent, passed
गता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शर्वरीthe night
शर्वरी:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootशर्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
क्षयम्to an end, to destruction
क्षयम्:
Gati-karma (Goal/गत्यर्थकर्म)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

A princess/maiden recounting her former-life account to a king (deduced)

Tirtha: Revā (Narmadā) context

Type: river

Scene: Hunters sit around a fire at night, roasting and eating; their faces relaxed in satiation while the background remains dark and indifferent; the passage of the night is shown through moon movement and dying embers.

H
Hunters (lubdhaka)

FAQs

Satisfaction of the senses through violence is depicted as spiritually ruinous, setting up the later revelation of tīrtha-merit that can uplift even tragic remnants.

Implicitly the Hanūmanteśvara-related region on the Revā/Narmadā where the later miracle of merit occurs.

None.