Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 38

Devanagari script

वधार्थं मृगयूथानामागतो विन्ध्यपर्वतम् । तरुजातिसमाकीर्णे हस्तियूथसमाचिते

Transliteration

vadhārthaṃ mṛgayūthānāmāgato vindhyaparvatam | tarujātisamākīrṇe hastiyūthasamācite

Translation

ہرنوں کے ریوڑوں کا شکار کرنے کی نیت سے وہ وِندھیا پہاڑ پر آیا—جہاں طرح طرح کے درخت گھنے تھے اور ہاتھیوں کے جھنڈوں سے بھرا ہوا تھا۔

Word by Word

• वधार्थम्: for killing; for the purpose of slaughter
• वधार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: वध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययम् (क्रियाविशेषणम्), अर्थः—'वधस्य अर्थे/वधाय' (for the purpose of killing)

• मृगयूथानाम्: of the herds of deer
• मृगयूथानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मृग (प्रातिपदिक) + यूथ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; षष्ठी-विभक्तिः (6th/षष्ठी), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (मृगाणां यूथानि)

• आगतः: came; arrived
• आगतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle); पुल्लिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अर्थः—'आगतः' (having come/arrived)

• विन्ध्यपर्वतम्: to the Vindhya mountain
• विन्ध्यपर्वतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विन्ध्य (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; कर्मधारयः (विन्ध्यः पर्वतः)

• तरुजातिसमाकीर्णे: in (a place) filled with varieties of trees
• तरुजातिसमाकीर्णे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तरु (प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक) + सम् + आ + कृ (धातु)
• Form: सप्तमी-विभक्तिः (7th/सप्तमी), एकवचनम्; (स्थाने/देशे) विशेषणम्; समाकीर्ण (क्त-प्रत्ययान्त-प्रातिपदिक) 'समाकीर्णे'—'तरुजातिभिः समाकीर्णे' (filled with kinds of trees)

• हस्तियूथसमाचिते: in (a place) crowded with herds of elephants
• हस्तियूथसमाचिते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: हस्ति (प्रातिपदिक) + यूथ (प्रातिपदिक) + सम् + आ + चि (धातु)
• Form: सप्तमी-विभक्तिः (7th/सप्तमी), एकवचनम्; (स्थाने) विशेषणम्; समाचित (क्त-प्रत्ययान्त-प्रातिपदिक) 'हस्तियूथैः समाचिते' (thronged with herds of elephants)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Skanda Purāṇa narrative frame)

Visual Art Cues

Scene: A king with retinue enters the Vindhya slopes: layered forest canopy, deer herds scattering, a visible line of elephants moving through sal trees; the mountain rises dark-green behind.

Characters & Entities

• Vindhya Parvata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The pursuit of violence and sport-hunting becomes the narrative cause that drives the king into powerful sacred landscapes where dharma will be re-taught.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vindhya mountain is named as the setting; in the Revā Khaṇḍa this geography functions as the threshold to Narmadā-associated sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes the king’s motive and the forested Vindhya setting.