Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 47

Devanagari script

सयोक्त्रं लाङ्गलं दद्यात्कृष्टां चैव वसुंधराम् । दानान्येतानि यो दद्याद्ब्राह्मणे वेदपारगे

Transliteration

sayoktraṃ lāṅgalaṃ dadyātkṛṣṭāṃ caiva vasuṃdharām | dānānyetāni yo dadyādbrāhmaṇe vedapārage

Translation

جُوا اور اس کے سازوسامان سمیت، ہل اور جوتی ہوئی زمین بھی دان کرے۔ جو یہ دان ویدوں کے پارنگت برہمن کو دے، وہ عظیم پُنّیہ پاتا ہے۔

Word by Word

• स-योक्त्रम्: a yoke with its strap/gear
• स-योक्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: योक्त्र (प्रातिपदिक) + स (उपसर्ग/अव्यय-पूर्वपद)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सहितं योक्त्रम् = सयोक्त्रम्)

• लाङ्गलम्: a plough
• लाङ्गलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लाङ्गल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• कृष्टाम्: ploughed/cultivated
• कृष्टाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक; √कृष्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृत्-प्रत्यय (क्त) ‘कृष्ट’ = ploughed; विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis)

• वसुंधराम्: land/earth (a plot of land)
• वसुंधराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वसुंधरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दानानि: gifts/donations
• दानानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• एतानि: these
• एतानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम; विशेषणम् (दानानि)

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• ब्राह्मणे: to a Brahmin
• ब्राह्मणे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

• वेद-पारगे: versed in the Veda
• वेद-पारगे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + पारग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (वेदस्य पारगः) विशेषणम् (ब्राह्मणे)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Āvantya Khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha sphere (contextual)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A donor respectfully offers a yoke with harness, a plough, and a deed/measure of cultivated land to a serene Veda-knowing brāhmaṇa; Revā’s sacred presence is implied by riverbank flora and a distant ghāṭa.

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Veda
• Lāṅgala
• Vasuṃdharā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest charity is purposeful support of dharma—offering productive resources to worthy Vedic recipients.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The dāna teaching is embedded in the Śūlabheda tīrtha praise within Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Donating farming implements (yoke, plough) and cultivated land to a Veda-proficient Brāhmaṇa.