Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 37

Devanagari script

बालोऽधिपो यथा ग्रामे स्वेच्छया पीडयेज्जनान् । स्वैरमाक्रम्य गृह्णाति कोशवासांसि चासकृत्

Transliteration

bālo'dhipo yathā grāme svecchayā pīḍayejjanān | svairamākramya gṛhṇāti kośavāsāṃsi cāsakṛt

Translation

جیسے گاؤں میں کوئی نابالغ حاکم اپنی مرضی سے لوگوں کو ستائے، اکڑ کر پھرے اور بار بار خزانہ اور کپڑے چھین لے—اسی طرح اُس نے بھی کیا۔

Word by Word

• बालः: a boy/child
• बालः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular (masc.)

• अधिपः: a ruler/lord
• अधिपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular (masc.)

• यथा: as
• यथा: Sambandha (Comparative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; उपमानवाचक

• ग्रामे: in a village
• ग्रामे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; Locative singular (masc.)

• स्वेच्छया: by his own will
• स्वेच्छया: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्व + इच्छा (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; Instrumental singular (fem.)

• पीडयेत्: would oppress
• पीडयेत्: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: पीड् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; Parasmaipada

• जनान्: people
• जनान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; Accusative plural (masc.)

• स्वैरम्: at will/arbitrarily
• स्वैरम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वैर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावे क्रियाविशेषणवत्; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनरूपेण अव्ययीभूतम् (adverbial accusative)

• आक्रम्य: having attacked
• आक्रम्य: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to verb)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + क्रम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययम् (gerund); having attacked/overrun

• गृह्णाति: takes/seizes
• गृह्णाति: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लट् (Present); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; Parasmaipada

• कोशवासांसि: treasures and garments
• कोशवासांसि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कोश + वासांसि (प्रातिपदिके; वासस्)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; Accusative plural (neuter); द्वन्द्वः: ‘treasury and garments’

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्ययम् (conjunction)

• असकृत्: repeatedly
• असकृत्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: असकृत् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; आवृत्तिवाचक (adverb: repeatedly)

Speaker

Mārkaṇḍeya (narrating)

Skanda Dialogue

Listener: pārthiva-sattama (addressed king)

Visual Art Cues

Scene: A swaggering, immature ruler-figure storms through a village, seizing cloth and treasury; townsfolk recoil in fear, women clutch garments, elders plead—an image of social dharma collapsing.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Power without dharma becomes childish tyranny; righteous rule protects wealth, dignity, and peace rather than plundering them.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the verse offers a moral-political simile (rājadharma).

What ritualistic prescription is mentioned?

None.