Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 36
Devanagari script
यथा सिंहोगजान् सर्वान् विचित्य विचरेद्वनम् । तद्वदेकेन ते देवा जिताः सर्वे पराङ्मुखाः
Transliteration
yathā siṃhogajān sarvān vicitya vicaredvanam | tadvadekena te devā jitāḥ sarve parāṅmukhāḥ
Translation
جیسے شیر تمام ہاتھیوں کو منتشر کر کے جنگل میں بے روک ٹوک گھومتا ہے، ویسے ہی ایک ہی نے اُن سب دیوتاؤں کو مغلوب کیا اور سب پشت پھیر کر بھاگ نکلے۔
Word by Word
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमानवाचक (comparative particle: as/like)
सिंहःa lion
सिंहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular (masc.)
गजान्elephants
गजान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; Accusative plural (masc.)
सर्वान्all
सर्वान्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; Accusative plural (masc.)
विचित्यhaving chosen/discriminated
विचित्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to verb)
TypeIndeclinable
Rootवि + चि (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययम् (gerund/absolutive); having distinguished/selected
विचरेत्would roam
विचरेत्:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootवि + चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्; Parasmaipada
वनम्the forest
वनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; Accusative singular (neuter)
तद्वत्so/likewise
तद्वत्:
Sambandha (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootतद्वत् (अव्यय)
Formअव्ययम्; तद् + वत् (like that)
एकेनby one (person)
एकेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; Instrumental singular (masc.)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; Nominative plural (masc.)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; Nominative plural (masc.)
जिताःconquered/defeated
जिताः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त-भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (PPP); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; Past passive participle, nominative plural (masc.)
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; Nominative plural (masc.)
पराङ्मुखाःturned away/fleeing
पराङ्मुखाः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपराङ्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; Nominative plural (masc.); बहुव्रीहिः: पराङ् (away) + मुख (face) = ‘having faces turned away’
Speaker
Mārkaṇḍeya (narrating)
Skanda Dialogue
Listener: pārthiva-sattama (addressed king)
Visual Art Cues
Scene: A lion-in-forest metaphor visualized: the lone conqueror stands like a lion; devas, likened to elephants, scatter in disarray, turning their faces away in flight.
Characters & Entities
D
DevasFAQs
Adharma can appear overwhelmingly strong; the Purāṇas often use such moments to prepare for divine intervention and restoration.
None is specified in this verse.
None.