Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 38
Devanagari script
गतं न पश्यत्यात्मानं प्रजासंतापनेन च । गृहीत्वा शक्रभार्यां स गतो वै दानवोत्तमः
Transliteration
gataṃ na paśyatyātmānaṃ prajāsaṃtāpanena ca | gṛhītvā śakrabhāryāṃ sa gato vai dānavottamaḥ
Translation
رعایا کو ستانے کے نشے میں وہ اپنی ہی ہلاکت نہ دیکھ سکا۔ شکر کی بیوی کو چھین کر وہ دانوؤں میں سب سے برتر دانو واقعی روانہ ہو گیا۔
Word by Word
गतम्(what has) gone/occurred
गतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (PPP); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; Accusative singular (neuter) (used adverbially: ‘gone/what has happened’)
नnot
न:
Sambandha (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्ययम् (negation)
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; Parasmaipada
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; Accusative singular (masc.)
प्रजासंतापनेनby the tormenting of the subjects
प्रजासंतापनेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रजा + संतापन (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; Instrumental singular (masc.)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्ययम् (conjunction)
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to verb)
TypeIndeclinable
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययम् (gerund); having seized/taken
शक्रभार्याम्Indra's wife
शक्रभार्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र + भार्या (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; Accusative singular (fem.)
सhe
स:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular (masc.)
गतःgone/departed
गतः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (PPP); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular (masc.)
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपातः (particle: indeed/emphasis)
दानवोत्तमःthe best of the Dānavas
दानवोत्तमः:
Karta-samānādhikaraṇa (Apposition)
TypeNoun
Rootदानव + उत्तम (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular (masc.)
Speaker
Mārkaṇḍeya (narrating)
Skanda Dialogue
Listener: pārthiva-sattama (addressed king)
Visual Art Cues
Scene: The Dānava, intoxicated with power, carries off Śakra’s wife; the scene is charged with moral tension—Indrāṇī distressed, devas aghast, the abductor striding away under a darkened sky.
Characters & Entities
Ś
Śakra (Indra)Ś
ŚacīD
DānavaFAQs
Oppressing others blinds one to imminent ruin; adharma carries its own consequences (karma) even when power seems secure.
No explicit tīrtha is praised in this verse.
None.