Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 74

Devanagari script

श्रुत्वा प्रभोर्वचस्तस्य प्रावेशयदुदीरितम् । गत्वा वेगेन महता नारदं गृहमागतम्

Transliteration

śrutvā prabhorvacastasya prāveśayadudīritam | gatvā vegena mahatā nāradaṃ gṛhamāgatam

Translation

اپنے آقا کے حکم—کہ مہمان کو اندر لایا جائے—کو سن کر اس نے فوراً اجازت دی؛ بڑی تیزی سے جا کر نارَد کو محل کے اندر لے آیا۔

Word by Word

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• प्रभोः: of the lord/master
• प्रभोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• वचः: word(s)/command
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of him/of that (lord)
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक

• प्रावेशयत्: admitted/caused to enter
• प्रावेशयत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-विश् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; अर्थः—प्रवेशं कारितवान्/प्रवेशयामास (caused to enter/admitted)

• उदीरितम्: uttered/spoken
• उदीरितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उद्-ईर् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘spoken/uttered’ (qualifies ‘वचः’)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• वेगेन: with speed
• वेगेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• महता: great
• महता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘वेगेन’ इत्यस्य विशेषणम्

• नारदम्: Nārada
• नारदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गृहम्: to the house/home
• गृहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आगतम्: arrived
• आगतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past active/PPP used adjectivally), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘नारदम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-māhātmya frame

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The doorkeeper, having heard the lord’s words, rushes through corridors and returns leading Nārada into the palace.

Characters & Entities

• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prompt obedience to righteous instruction and respectful reception of holy guests (atithi-satkāra) are upheld as dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is directly praised in this verse; it occurs within the Revā Khaṇḍa narrative setting connected to the Narmadā (Revā) region.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; it sets up the proper protocol of admitting an honored visitor.