Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 62

Devanagari script

तस्य मध्ये महाकायं सप्तकक्षं सुशोभितम् । बाणस्य भवनं दिव्यं सर्वं काञ्चनभूषितम्

Transliteration

tasya madhye mahākāyaṃ saptakakṣaṃ suśobhitam | bāṇasya bhavanaṃ divyaṃ sarvaṃ kāñcanabhūṣitam

Translation

اس کے عین وسط میں بाण کا دیویہ محل قائم تھا—بہت عظیم الجثہ، سات کمرون سے خوش آراستہ، اور سراسر سونے کے زیورات سے مزین۔

Word by Word

• तस्य: of him/that
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; Genitive singular

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; Locative singular

• महाकायम्: huge-bodied, very large
• महाकायम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महाकाय (प्रातिपदिक: महा + काय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; Accusative singular (qualifying भवनम्)

• सप्तकक्षम्: having seven chambers/sections
• सप्तकक्षम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तकक्ष (प्रातिपदिक: सप्त + कक्ष)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; Accusative singular (qualifying भवनम्)

• सुशोभितम्: well-adorned, splendid
• सुशोभितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ् (धातु) + सु- (उपसर्ग) ; क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Past passive participle used adjectivally

• बाणस्य: of Bāṇa
• बाणस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; Genitive singular

• भवनम्: mansion, house
• भवनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन; Nominative/Accusative singular (context: described object)

• दिव्यम्: divine, splendid
• दिव्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; Nominative/Accusative singular (qualifying भवनम्)

• सर्वम्: entire, all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; Nominative/Accusative singular (qualifying भवनम्)

• काञ्चनभूषितम्: adorned with gold
• काञ्चनभूषितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: काञ्चन (प्रातिपदिक) + भूष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (काञ्चनेन भूषितम्), भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; adorned with gold

Speaker

Unnamed narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/assembly (generic Purāṇic audience)

Visual Art Cues

Scene: A colossal, radiant palace at the center of a fortified city: seven distinct chambers/tiers, all surfaces gleaming with gold; the composition should emphasize scale and centrality.

Characters & Entities

• Bāṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Material opulence—gold and grand design—cannot substitute for inner restraint and dharmic alignment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is praised; this is a central-palace description within the Tripura narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.