Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 47

Devanagari script

स मृतः स्वर्गमाप्नोति यास्यते परमां गतिम् । स्नानं दानं जपो होमः शुभं वा यदि वाशुभम्

Transliteration

sa mṛtaḥ svargamāpnoti yāsyate paramāṃ gatim | snānaṃ dānaṃ japo homaḥ śubhaṃ vā yadi vāśubham

Translation

یوں مر کر وہ سُوَرگ کو پاتا ہے اور پرم گتی کی طرف بڑھتا ہے۔ اشنان، دان، جپ اور ہوم—خواہ نیک نیت سے کیے جائیں یا کسی اور طرح—

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम

• मृतः: dead
• मृतः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मृत (मृ धातु-निष्पन्न क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः

• स्वर्गम्: heaven
• स्वर्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• यास्यते: will go
• यास्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; विशेषणम्

• गतिम्: state/goal
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्

• दानम्: giving/charity
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्

• जपः: recitation
• जपः: Karta (Listed item/कर्ता-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: जप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्

• होमः: fire-offering
• होमः: Karta (Listed item/कर्ता-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्

• शुभम्: merit/good (act/result)
• शुभम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; अत्र कर्मरूपेण (कर्मफल)

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive particle)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्ययम् (conditional)

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive particle)

• अशुभम्: demerit/evil (act/result)
• अशुभम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अ (नञ्) + शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; नञ्-पूर्वक-प्रातिपदिक

Speaker

Narrator in Revā Khaṇḍa (deduced: Sūta/Lomaharṣaṇa-like purāṇic narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amarakantaka–Amareśvara (Revā-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (King)

Visual Art Cues

Scene: A composite devotional tableau: pilgrims bathing, giving alms, chanting, and tending a small homa-fire near the sacred river-source landscape; above, a symbolic ascent toward heaven/supreme state.

Characters & Entities

• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sanctity of the tīrtha magnifies spiritual outcomes, leading the devotee toward heaven and higher liberation-oriented destiny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā/Narmadā sacred region, in the immediate context of Amareśvara/Amarakantaka.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing), dāna (charity), japa (repetition), and homa (fire-offering) are named as key religious acts connected to tīrtha efficacy.