Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

Devanagari script

एवं तेषां भवेत्सर्वं ये मृता ह्यमरेश्वरे । अग्निप्रवेशं यः कुर्याद्भक्त्या ह्यमरकण्टके

Transliteration

evaṃ teṣāṃ bhavetsarvaṃ ye mṛtā hyamareśvare | agnipraveśaṃ yaḥ kuryādbhaktyā hyamarakaṇṭake

Translation

یوں یہ سب کچھ اُن کے لیے واقع ہوتا ہے جو امریشور میں جان دیتے ہیں۔ اور جو کوئی امرکنٹک میں بھکتی کے ساتھ آگ میں داخل ہو—

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb of manner)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), बहुवचनम्; सर्वनाम

• भवेत्: may be/shall be
• भवेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; अत्र कर्म/फलरूपेण

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; सम्बन्धबोधक-यत्

• मृताः: dead
• मृताः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मृत (मृ धातु-निष्पन्न क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (past participle)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic particle)

• अमरेश्वरे: in Amareśvara
• अमरेश्वरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अमर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; समासः—अमराणाम् ईश्वरः (अमरेश्वरः)

• अग्निप्रवेशम्: entry into fire
• अग्निप्रवेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + प्रवेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; समासः—अग्नौ प्रवेशः

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; सम्बन्धबोधक-यत्

• कुर्यात्: should do
• कुर्यात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic particle)

• अमरकण्टके: at Amarakantaka
• अमरकण्टके: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अमर (प्रातिपदिक) + कण्टक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; स्थाननाम; समासः—अमराणां कण्टकः/कण्टके (नामरूपेण)

Speaker

Narrator in Revā Khaṇḍa (deduced: Sūta/Lomaharṣaṇa-like purāṇic narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amareśvara (Amarkantaka)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (King)

Visual Art Cues

Scene: A solemn scene at Amarakantaka: devotees near a Śiva shrine and sacred fire, emphasizing intense devotion and the gravity of ‘agni-praveśa’ as a legendary act within māhātmya narration.

Characters & Entities

• Amareśvara
• Amarakantaka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The māhātmya exalts sacred death and intense devotion at a tīrtha as spiritually transformative.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Amareśvara and Amarakantaka, within the Revā/Narmadā sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Agnipraveśa (entering fire) is mentioned as an act performed with bhakti at Amarakantaka (reported as a phala-context statement, not a general injunction).