Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 17

Devanagari script

उदुत्यमिति मन्त्रेण पूजयित्वा दिवाकरम् । गायत्रीं च जपेद्देवीं पवित्रां वेदमातरम्

Transliteration

udutyamiti mantreṇa pūjayitvā divākaram | gāyatrīṃ ca japeddevīṃ pavitrāṃ vedamātaram

Translation

’اُدُ تْیَم…‘ سے شروع ہونے والے منتر کے ساتھ دیواکر سورج دیو کی پوجا کر کے، پھر پاک کرنے والی، ویدوں کی ماں دیوی گایتری کا جپ کرے۔

Word by Word

• उदुत्यम्: (the mantra-word) “udutyam”
• उदुत्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उदुत्य (प्रातिपदिक; मन्त्रपद)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; मन्त्रपद-रूपेण

• इति: thus/so (quoting)
• इति: Sambandha (Marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative/इत्यर्थक)

• मन्त्रेण: with the mantra
• मन्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; instrumental

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया

• दिवाकरम्: the Sun
• दिवाकरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिवाकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• गायत्रीम्: Gāyatrī (mantra/deity)
• गायत्रीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• देवीम्: the goddess
• देवीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; apposition to गायत्रीम्

• पवित्राम्: pure/holy
• पवित्राम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण (qualifier)

• वेदमातरम्: mother of the Vedas
• वेदमातरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेद + मातृ (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य माता)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrthas (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A twice-born worshipper at a riverbank at sandhyā: rising sun, copper vessel for arghya, sacred thread visible, calm river (Revā) behind; subtle presence of Gāyatrī as radiant Vedic mother.

Characters & Entities

• Divākara (Sun)
• Ud u tyam mantra
• Gāyatrī
• Veda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sandhyā devotion centers on honoring the Sun and sustaining purity through Gāyatrī, revered as Veda-mother.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction belongs to Revā Khaṇḍa’s sacred-river dharma setting rather than naming a single tirtha in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship the Sun using the ‘Ud u tyam…’ mantra, then perform Gāyatrī-japa.