Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

Devanagari script

द्रुपदाख्यश्च यो मन्त्रो वेदे वाजसनेयके । अन्तर्जले सकृज्जप्तः सर्वपापक्षयंकरः

Transliteration

drupadākhyaśca yo mantro vede vājasaneyake | antarjale sakṛjjaptaḥ sarvapāpakṣayaṃkaraḥ

Translation

واجسنیی وید میں ‘دروپد’ کے نام سے جو منتر ہے، وہ اگر پانی میں کھڑے ہو کر ایک بار بھی جپا جائے تو تمام گناہوں کا نِستار کرنے والا ہے۔

Word by Word

• द्रुपदाख्यः: named ‘Drupada’
• द्रुपदाख्यः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्रुपद (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः द्रुपद-आख्यः (नाम्ना द्रुपद इति) — ‘मन्त्रः’ इति विशेषण

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• यः: which
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक

• मन्त्रः: mantra
• मन्त्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वेदे: in the Veda
• वेदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• वाजसनेयके: in the Vājasaneyaka (Yajurveda recension)
• वाजसनेयके: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाजसनेयक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘वेदे’ इति विशेषण (in the Vājasaneyaka)

• अन्तर्जले: in water (while immersed)
• अन्तर्जले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर्जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः अन्तर्+जल (तत्पुरुष)

• सकृत्: once
• सकृत्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: काल/परिमाणवाचक-अव्यय (once)

• जप्तः: recited
• जप्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जप्त (कृदन्त; √जप् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भाव (having been recited) — ‘मन्त्रः’ इति विशेषण

• सर्वपापक्षयङ्करः: causing the destruction of all sins
• सर्वपापक्षयङ्करः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषां पापानां क्षयः तं करोति) — ‘मन्त्रः’ इति विशेषण

Speaker

Skanda (deduced from the prescriptive catalog of mantras/rites in Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) — antar-jala mantra-japa

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A devotee stands midstream, water swirling around, hands joined in japa posture; luminous syllables rise like light from the mouth/heart as the ‘Drupada’ mantra is uttered once, and shadowy impurities dissolve into the current.

Characters & Entities

• Vājasaneyi Veda (Śukla Yajurveda)
• Drupada mantra
• Jala (water)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Vedic mantra-japa joined with sacred water practice is portrayed as a powerful purifier.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā/Narmadā milieu is implied through the instruction to recite while in water, consistent with Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recite the ‘Drupada’ mantra (Vājasaneyi Veda) once while immersed/standing in water.