Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

महाजलौघेऽस्य विशुद्धसत्त्वा स्तुतिर्मया भूप कृता तदानीम् । ततोऽहमित्येव विचिन्तयानः शरण्यमेकं क्व नु यामि शान्तम्

mahājalaughe'sya viśuddhasattvā stutirmayā bhūpa kṛtā tadānīm | tato'hamityeva vicintayānaḥ śaraṇyamekaṃ kva nu yāmi śāntam

اے راجا! اُس عظیم سیلابی بہاؤ کے بیچ، دل کو پاک کر کے میں نے اسی وقت ستوتی کی۔ پھر ‘میں—میرا کیا ہوگا؟’ یہی سوچتے ہوئے میں نے ڈھونڈا: میں کہاں جاؤں—اُس ایک پُرسکون، سپردگی کے لائق پناہ گاہ کی طرف؟

महाजलौघेin the great flood
महाजलौघे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक) + ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (महान् जलौघः)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
विशुद्धसत्त्वाO pure-minded one
विशुद्धसत्त्वा:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविशुद्ध (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारय (विशुद्धं सत्त्वं यस्य)
स्तुतिःpraise/hymn
स्तुतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्तुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मयाby me
मया:
Kartr-karana (कर्तृकरण/agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
भूपO king
भूप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
कृताwas made
कृता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि-क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स्तुतिः-विशेषण
तदानीम्at that time
तदानीम्:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदानीम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
ततःthereafter
ततः:
Apadana/Krama (अपादान/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक (from then/thereafter)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थक-निपात (quotative)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात
विचिन्तयानःthinking/pondering
विचिन्तयानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + चिन्त् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक कर्तरि-शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present middle participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शरण्यम्a refuge-worthy (protector)
शरण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; एकम्-विशेषण/विशेष्यभावेन
एकम्one
एकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शरण्यम्-विशेषण
क्वwhere
क्व:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक-देश (interrogative adverb: where)
नुindeed/then (question particle)
नु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्न/अनुनयार्थक-निपात (interrogative particle)
यामिdo I go
यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
शान्तम्peaceful
शान्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शरण्यम्-विशेषण

Mārkaṇḍeya (addressing Bhūpa / a royal listener)

Tirtha: Revā (contextual)

Type: river

Listener: King (bhūpa)

Scene: A lone devotee (narrator) amid towering floodwaters, hands folded, face uplifted; inner glow of purified mind contrasts with the chaotic waters; the word ‘aham’ appears as a faint shadow dissolving.

M
Mārkaṇḍeya

FAQs

In crisis, Purāṇic dharma directs the heart toward stuti (praise) and śaraṇāgati (seeking the One Refuge) rather than self-centered fear.

No single tīrtha is directly named in this verse; the Revā Khaṇḍa’s larger frame celebrates the Revā/Narmadā sacred geography.

The act implied is stuti (devotional praise/prayer), presented as an immediate dharmic response.