Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 62

Devanagari script

देवखातं महापुण्यं निर्मितं त्रिदशैरपि । तस्मिन् यः कुरुते स्नानं मुच्यते सर्वपातकैः

Transliteration

devakhātaṃ mahāpuṇyaṃ nirmitaṃ tridaśairapi | tasmin yaḥ kurute snānaṃ mucyate sarvapātakaiḥ

Translation

دیواکھاٹ ایک نہایت عظیم ثواب والا تیرتھ ہے، جسے خود دیوتاؤں نے بھی بنایا۔ جو اس میں اشنان کرے وہ تمام پاپوں سے رہائی پاتا ہے۔

Word by Word

• देवखातम्: the divine excavation/tank (Devakhāta)
• देवखातम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव-खात (प्रातिपदिक; देव + खात)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (देवैः खातम् = देवखातम्)

• महापुण्यम्: very holy
• महापुण्यम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महापुण्य (प्रातिपदिक; महा + पुण्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (देवखातम् इति)

• निर्मितम्: made/constructed
• निर्मितम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्मि (धातु) → निर्मित (कृदन्त; क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle)

• त्रिदशैः: by the gods (thirty deities)
• त्रिदशैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: त्रिदश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), ‘also/even’

• तस्मिन्: in that (place)
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सर्वनाम

• यः: whoever
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)

• कुरुते: does/performs
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• सर्वपातकैः: from all sins
• सर्वपातकैः: Apadana (Ablative-sense/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सर्व-पातक (प्रातिपदिक; सर्व + पातक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; ‘सर्वाणि पातकानि’ इति कर्मधारयः

Speaker

Unknown (context suggests a Purāṇic narrator addressing a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devakhāta

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A luminous stone-lined pool (khāta/kunda) beside the Revā, said to be fashioned by the gods; pilgrims descend steps to bathe as celestial beings hover above, showering flowers.

Characters & Entities

• Deva-khāta
• Devas (Tridaśa)
• Revā (Narmadā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy bathing (snāna) in a divinely sanctioned tīrtha purifies even deep moral impurity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Deva-khāta, a sacred tank/pool in the Revā-khaṇḍa region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) in the Deva-khāta for release from sins.