Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 53

दुर्भगा दुःखिता वन्ध्या दरिद्रा च मृतप्रजा । स्नाति रुद्रघटैर्या स्त्री सर्वान्कामानवाप्नुयात्

durbhagā duḥkhitā vandhyā daridrā ca mṛtaprajā | snāti rudraghaṭairyā strī sarvānkāmānavāpnuyāt

جو عورت بدقسمت، غم زدہ، بانجھ، مفلس یا جس کی اولاد مر گئی ہو—اگر وہ رودر گھٹوں سے اشنان کرے تو وہ سب مرادیں پا لیتی ہے۔

दुर्भगाunfortunate
दुर्भगा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्भग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘स्त्री’ इत्यस्य विशेषण
दुःखिताafflicted; sorrowful
दुःखिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘स्त्री’ इत्यस्य विशेषण
वन्ध्याbarren
वन्ध्या:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवन्ध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘स्त्री’ इत्यस्य विशेषण
दरिद्राpoor
दरिद्रा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदरिद्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘स्त्री’ इत्यस्य विशेषण
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मृत-प्रजाwhose children are dead; bereft of offspring
मृत-प्रजा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; √मृ धातु) + प्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘यस्याः प्रजा मृताः’ इत्यर्थे; ‘स्त्री’ इत्यस्य विशेषण
स्नातिbathes
स्नाति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
रुद्र-घटैःwith Rudra-pots (ritual water-pots)
रुद्र-घटैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + घट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; साधनम्—यैः स्नानं क्रियते
याwho (the woman who)
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम—‘या स्त्री’
स्त्रीwoman
स्त्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; ‘कामान्’ इत्यस्य विशेषण
कामान्desires; wishes
कामान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; कर्म
अवाप्नुयात्would obtain
अवाप्नुयात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव+√आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (सम्भावना/आशीर्लिङ्-प्रायः), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Śiva (deduced from Adhyāya context; later verse says “śivabhāṣitam”)

Tirtha: Rudraghaṭa (Rudra-ghaṭa)

Type: ghat

Listener: A king (nṛpa)

Scene: At a river ghat, women carry and pour water from consecrated Rudra-pots, bathing with devotion; a small Śiva shrine and priests guide the rite; mood is hopeful and restorative.

Ś
Śiva (Rudra)
R
Rudraghaṭa
S
Strī (woman)

FAQs

The tīrtha and Śaiva rites are portrayed as compassionate remedies that transform hardship into auspicious fulfillment.

Within Revā Khaṇḍa Adhyāya 172, the Māṇḍaveśvara/Māṇḍavya-Nārāyaṇa sacred complex is the operative context for this bathing rite.

Rudraghaṭa-snānā—bathing using water from Rudra-associated ritual pots/vessels.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App