Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 42

Devanagari script

शुक्लतीर्थस्य यत्पुण्यं यथा देवाच्छ्रुतं मया । य इदं शृणुयाद्भक्त्या पुराणे विहितं फलम्

Transliteration

śuklatīrthasya yatpuṇyaṃ yathā devācchrutaṃ mayā | ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā purāṇe vihitaṃ phalam

Translation

شُکل تیرتھ کا جو پُنّیہ ہے، جیسا کہ میں نے ایک دیوتا سے سنا۔ جو کوئی بھکتی کے ساتھ اسے سنے—پوران میں مقرر اس پھل کو…

Word by Word

• शुक्ल-तीर्थस्य: of the Śukla-tīrtha
• शुक्ल-तीर्थस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; एकवचन

• यत्: which; that
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; सम्बन्धक ('which/that')

• पुण्यम्: merit; sacred merit
• पुण्यम्: Karta (Predicate nominal/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन

• यथा: as; just as
• यथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमानवाचक (adverb/conjunction: 'as/just as')

• देवात्: from the god (deity)
• देवात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति (5th/Ablative); एकवचन

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: Kriya (Participial predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; 'heard'

• मया: by me
• मया: Kartr (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया विभक्ति; एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन

• शृणुयात्: should hear; may listen
• शृणुयात्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Manner/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन; हेतौ/साधनार्थे (instrumental of manner: 'with devotion')

• पुराणे: in the Purāṇa
• पुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन

• विहितम्: prescribed; enjoined
• विहितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि+धा (धातु) → विहित (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण (qualifies फलम्: 'prescribed/ordained')

• फलम्: fruit; result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन

Speaker

Narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa) claiming divine-source transmission; addressing a king

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śukla Tīrtha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (king) and subsequent Purāṇa listeners

Visual Art Cues

Scene: A storyteller recites the Purāṇic māhātmya to an attentive assembly; the river and Śukla Tīrtha appear as a vignette behind him, while a radiant deva figure symbolizes the divine source of the teaching.

Characters & Entities

• Śuklatīrtha
• deva (a god)
• Purāṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional listening to tīrtha-māhātmya is itself a dharmic act that bestows the Purāṇa’s promised benefits.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śukla Tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa (hearing/recitation-listening) of the Purāṇic account with bhakti (devotion).