Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 41

Devanagari script

सप्त जन्मानि तस्यैव वियोगो न च वै क्वचित् । एतत्ते कथितं राजन् संक्षेपेण फलं महत्

Transliteration

sapta janmāni tasyaiva viyogo na ca vai kvacit | etatte kathitaṃ rājan saṃkṣepeṇa phalaṃ mahat

Translation

اس کے لیے سات جنموں تک کبھی بھی جدائی نہیں ہوتی۔ اے راجن! یہ عظیم پھل میں نے تمہیں اختصار سے بیان کیا ہے۔

Word by Word

• सप्त: seven
• सप्त: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोग; (qualifies जन्मानि)

• जन्मानि: births; lifetimes
• जन्मानि: Adhikarana (Time-span/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; बहुवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्ति; एकवचन

• एव: indeed; only
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle)

• वियोगः: separation
• वियोगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वियोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• वै: indeed; surely
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/assuring particle)

• क्वचित्: ever; anywhere
• क्वचित्: Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/कालवाचक (adverb: 'ever/anywhere')

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी विभक्ति (4th/Dative); एकवचन; (enclitic form)

• कथितम्: told; narrated
• कथितम्: Kriya (Participial predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु) → कथित (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; 'told/said'

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति (8th/Vocative); एकवचन

• संक्षेपेण: briefly; in summary
• संक्षेपेण: Karana (Manner/करण)
• Type: Noun
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (instrumental used adverbially: 'briefly')

• फलम्: fruit; result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; विशेषण (qualifies फलम्)

Speaker

Narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa) addressing a king (rājan/nṛpa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śukla Tīrtha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (king)

Visual Art Cues

Scene: A devoted couple stands before a Śiva shrine at the riverbank, offering paired lamps/garlands; behind them, a symbolic chain of seven lotuses signifies seven births without separation; the narrator addresses the king in a courtly setting as a framing device.

Characters & Entities

• rājan (king)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional acts dedicated to Rudra are said to stabilize auspicious bonds and confer long-ranging blessings beyond a single lifetime.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage belongs to Śukla Tīrtha’s glorification in the Revā-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

This verse summarizes the fruit; the immediately preceding context ties it to Śukla Tīrtha pradakṣiṇā and Rudra-directed worship.