Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 18

ते पूर्णकार्याः पुरुषाः पृथिव्यां ते स्वाङ्गपाताद्भुवनं पुनन्ति । विचक्षणा विश्वविभूषणास्ते ये भक्तियुक्ता भगवत्यनन्ते

te pūrṇakāryāḥ puruṣāḥ pṛthivyāṃ te svāṅgapātādbhuvanaṃ punanti | vicakṣaṇā viśvavibhūṣaṇāste ye bhaktiyuktā bhagavatyanante

زمین پر وہی مردانِ حق اپنے مقصد میں کامل ہیں؛ اپنے جسم کے گرنے سے بھی وہ جہان کو پاک کرتے ہیں۔ جو بھگوان اَننت کی بھکتی سے یُکت ہوں، وہی صاحبِ بصیرت اور کائنات کی زینت ہیں۔

तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
पूर्णकार्याःhaving accomplished (all) duties; fulfilled in works
पूर्णकार्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (adjective)
पुरुषाःmen; persons
पुरुषाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
पृथिव्यांon earth
पृथिव्यां:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्वाङ्गपातात्from the falling of their own limbs/body (i.e., even by their bodily fall)
स्वाङ्गपातात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + पात (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य अङ्गस्य पातः)
भुवनम्the world
भुवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhuvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पुनन्तिpurify
पुनन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√pū (पूञ्/पू, धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
विचक्षणाःdiscerning; wise
विचक्षणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvicakṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
विश्वविभूषणाःornaments of the world
विश्वविभूषणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + विभूषण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (विश्वस्य विभूषणम्) बहुवचन-विशेषण
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formसंबन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भक्तियुक्ताःendowed with devotion
भक्तियुक्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभक्ति (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त; √yuj युज्)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (भक्त्या युक्ताः); कृदन्तः—क्त (past participle)
भगवतिin the Lord
भगवति:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अनन्तेthe Infinite (Ananta)
अनन्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootananta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; भगवति इति विशेष्यस्य विशेषणरूपेण (as epithet)

Mārkaṇḍeya (deduced from immediate chapter context continuing into 150.1)

Type: kshetra

Scene: A serene riverbank tīrtha with saffron-clad pilgrims; a radiant, many-hooded Ananta presence implied above the waters; devotees’ bodies as ‘light’ purifying the landscape.

A
Ananta
B
Bhagavān

FAQs

A life rooted in devotion becomes a blessing to the world; the devotee’s very existence purifies.

No single site is specified; the verse praises the mahātmya of devotion itself within Revā Khaṇḍa.

No external ritual is described; it extols bhakti-yoga to Ananta as the highest accomplishment.