Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तेषां धर्मं प्रवक्ष्यामि श्रुतिस्मृत्यर्थचोदितम् । येन सम्यक्कृतेनैव सर्वे यान्ति परां गतिम्

Transliteration

teṣāṃ dharmaṃ pravakṣyāmi śrutismṛtyarthacoditam | yena samyakkṛtenaiva sarve yānti parāṃ gatim

Translation

میں اُن کا دھرم بیان کروں گا جو شروتی اور سمرتی کے منشا کے مطابق مقرر ہے؛ جس کی درست ادائیگی سے سب اعلیٰ ترین حالت کو پہنچتے ہیں۔

Word by Word

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (Pronoun)

• धर्मम्: dharma, duty
• धर्मम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular)

• प्रवक्ष्यामि: I shall proclaim
• प्रवक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• श्रुति-स्मृति-अर्थ-चोदितम्: enjoined by the meaning of śruti and smṛti
• श्रुति-स्मृति-अर्थ-चोदितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रुति (प्रातिपदिक) + स्मृति (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + चोदित (चुद् धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle) विशेषणम्

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन (Singular), सर्वनाम

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय (Indeclinable), क्रियाविशेषण (Adverb)

• कृतेन: by the act done
• कृतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कृत (कृ धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त (PPP) भावे/कर्मणि प्रयोगः

• एव: indeed, only
• एव: Sambandha (Emphasis/निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (Indeclinable), निपात (Particle/emphasis)

• सर्वे: all (persons)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन (Plural)

• यान्ति: go, attain
• यान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद

• पराम्: supreme
• पराम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); विशेषणम्

• गतिम्: state, goal
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-maṇḍala (contextual)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: A calm teaching scene: a revered speaker declares dharma to a king beside the Revā’s sacred banks; palm-leaf manuscripts and ritual implements indicate śruti-smṛti authority.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Śruti
• Smṛti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rightly performed dharma—rooted in Śruti and Smṛti—becomes a means to the highest spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the verse functions as a preface to dharma instruction within the Revā Khaṇḍa setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

The prescription is general: perform one’s dharma correctly according to scriptural guidance.