Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 91

पुलस्त्यः पुलहश्चैव वसिष्ठात्रेयकाश्यपाः । तथान्ये च महाभागा नियमव्रतचारिणः । अन्ये च शतसाहस्रा अत्र सिद्धिं समागताः

pulastyaḥ pulahaścaiva vasiṣṭhātreyakāśyapāḥ | tathānye ca mahābhāgā niyamavratacāriṇaḥ | anye ca śatasāhasrā atra siddhiṃ samāgatāḥ

پُلستیہ، پُلَہ، وَسِشٹھ، اَتری اور کاشیپ؛ اور دیگر بھی بہت بخت آور، جو ضابطوں اور ورتوں کے پابند ہیں—بلکہ اور بھی لاکھوں کی تعداد میں یہاں سِدھی کو پہنچے ہیں۔

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम
पुलहःPulaha
पुलहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
एवindeed/just
एव:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (particle of emphasis)
वसिष्ठ-अत्रेय-काश्यपाःVasiṣṭha, Ātreya, and Kāśyapa
वसिष्ठ-अत्रेय-काश्यपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक) + अत्रेय (प्रातिपदिक) + काश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
महाभागाःgreat/noble
महाभागाः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (अन्ये)
नियम-व्रत-चारिणःpractisers of disciplined vows
नियम-व्रत-चारिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक) + चारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘नियमव्रतेषु चारिणः’
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
शत-साहस्राःhundreds of thousands
शत-साहस्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशत (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; द्विगु-समास (संख्यावाचक)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
सिद्धिम्attainment/perfection
सिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समागताःhave come/attained
समागताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + गम् (धातु)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘आगताः/प्राप्ताः’

Unspecified in snippet (context: Revā-khaṇḍa narration praising the site by listing sages)

Tirtha: Revā/Narmadā siddhi-tīrtha (general ‘atra’ locus)

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience seeking tīrtha-pramāṇa

Scene: A grand assembly of ṛṣis—Pulastya, Pulaha, Vasiṣṭha, Atri, Kāśyapa—seated in a semicircle on the Narmadā bank; behind them, countless ascetics in rows, performing japa, homa smoke rising, suggesting ‘hundreds of thousands’ attaining siddhi.

P
Pulastya
P
Pulaha
V
Vasiṣṭha
A
Atri
K
Kāśyapa
N
Narmadā (implied)

FAQs

A sacred place is validated by the tapas and siddhi of realized sages; disciplined vows at such a tirtha lead to attainment.

The ‘here’ refers to the Revā/Narmadā tirtha-region being praised in the chapter.

Observance of niyama (restraints) and vrata (vows) is implied as the ascetic practice associated with attainment.