Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 107

Devanagari script

दत्तात्रेयस्वरूपेण भगवान्मधुसूदनः । जगद्व्यापी जगन्नाथः स्वयं साक्षाज्जनार्दनः

Transliteration

dattātreyasvarūpeṇa bhagavānmadhusūdanaḥ | jagadvyāpī jagannāthaḥ svayaṃ sākṣājjanārdanaḥ

Translation

دَتّاتریہ کے روپ میں بھگوان مدھوسودن ظاہر ہوئے—وہی جگن ناتھ، جو سب جہانوں میں پھیلا ہوا ہے، خود ساکشات جناردن۔

Word by Word

• दत्तात्रेय-स्वरूपेण: in the form of Dattātreya
• दत्तात्रेय-स्वरूपेण: Karana (Instrument/Mode/करण)
• Type: Noun
• Root: दत्तात्रेय (प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष ‘दत्तात्रेयस्य स्वरूपम्’; तृतीया—‘स्वरूपेण’ (in the form of)

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मधुसूदनः: Madhusūdana (slayer of Madhu)
• मधुसूदनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मधुसूदन (प्रातिपदिक; मधु + सूदन)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष ‘मधोः सूदनः’

• जगत्-व्यापी: all-pervading (pervading the world)
• जगत्-व्यापी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + व्यापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—उपपद-तत्पुरुष ‘जगत् व्याप्नोति इति’; ‘जनार्दनः’ इत्यस्य विशेषणम्

• जगत्-नाथः: Lord of the world
• जगत्-नाथः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष ‘जगतो नाथः’

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Emphasis (स्वार्थ/निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मार्थक-क्रियाविशेषण (reflexive adverb)

• साक्षात्: directly, manifestly
• साक्षात्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साक्षात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘प्रत्यक्षतः’

• जनार्दनः: Janārdana (Viṣṇu)
• जनार्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Unspecified in snippet (narrator within Revā Khaṇḍa addressing Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dattātreya/Anasūyā sambandha-tīrtha (Revā-north bank complex implied by surrounding verses)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Dattātreya as radiant ascetic-lord: youthful yet serene, with matted locks, staff and kamaṇḍalu; subtle Viṣṇu markers (śrīvatsa/kaustubha aura) implied; cosmic expanse behind indicating jagad-vyāpti.

Characters & Entities

• Dattātreya
• Madhusūdana (Viṣṇu)
• Janārdana
• Jagannātha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇic vision presents saintly forms as divine descents, teaching devotion to the Lord present within revered incarnations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is theological; the chapter context is the Revā (Narmadā) region and its tīrthas.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it identifies Dattātreya with Viṣṇu (Madhusūdana/Janārdana).