Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

प्रहस्तवधः

The Slaying of Prahasta

ततःप्रहस्तंनिर्यान्तंभीमंभीमपराक्रमम् ।।।।गर्जन्तंसुमहाकायंराक्षसैरभिसम्वृतम् ।ददर्शमहतीसेनावानराणांबलीयसाम् ।।।।अभिसञ्जातरोषाणांप्रहस्तमभिगर्जताम् ।

tataḥ prahastaṁ niryāntaṁ bhīmaṁ bhīma-parākramam |

garjantaṁ sumahākāyaṁ rākṣasair abhisamvṛtam |

dadarśa mahatī senā vānarāṇāṁ balīyasām |

abhisañjāta-roṣāṇāṁ prahastam abhigarjatām ||6.58.5||

پھر بندروں کی زبردست اور عظیم فوج نے دیکھا کہ پرہست آگے بڑھ رہا ہے—ہیبت ناک صورت اور ہیبت ناک پرाकرم والا—زور سے گرجتا، نہایت عظیم الجثہ، اور راکشسوں سے گھرا ہوا؛ وہ غضب ناک وانروں پر دھاڑ رہا تھا اور وانر بھی غصّے میں اس پر للکار رہے تھے۔

खड्गswords
खड्ग:
कर्ता (of 'shone' as items)
TypeNoun
Rootखड्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (समाहार-द्वन्द्वे समुच्चयार्थे प्रथमाबहुवचन-समुच्चय)
शक्तिjavelins/lances
शक्ति:
कर्ता (co-listed)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (as part of list)
ऋष्टिspears
ऋष्टि:
कर्ता (co-listed)
TypeNoun
Rootऋष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (as part of list)
बाणाःarrows
बाणाः:
कर्ता (co-listed)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
शूलानिpikes/tridents
शूलानि:
कर्ता (co-listed)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मुसलानिmallets/clubs
मुसलानि:
कर्ता (co-listed)
TypeNoun
Rootमुसल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
गदाःmaces
गदाः:
कर्ता (co-listed)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
परिघाःiron bars/bolts
परिघाः:
कर्ता (co-listed)
TypeNoun
Rootपरिघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रासाःspears
प्रासाः:
कर्ता (co-listed)
TypeNoun
Rootप्रास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विविधाःvarious
विविधाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; प्रासाः इत्यस्य विशेषणम्
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
परिश्वधाःbattle-axes
परिश्वधाः:
कर्ता (co-listed)
TypeNoun
Rootपरिश्वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नूंषिweapons/implements (nūṃṣi)
नूंषि:
कर्ता (co-listed)
TypeNoun
Rootनूंषि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दुर्लभ-शब्दः (rare); शस्त्रविशेषाः/उपकरणाणि (weapons/implements)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
विचित्राणिvariegated/strange
विचित्राणि:
विशेषण
TypeAdjective
Rootविचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; नूंषि/शस्त्राणि इत्यस्य विशेषणम्
राक्षसानाम्of the Rakshasas
राक्षसानाम्:
सम्बन्ध (genitive/possessor)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
जयैषिणाम्seeking victory
जयैषिणाम्:
विशेषण (of षष्ठी)
TypeAdjective
Rootजय (प्रातिपदिक) + एषिन् (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष (जयम् एषन्ते = seeking victory); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; राक्षसानाम् इति विशेषणम्
प्रगृहीतानिseized/held
प्रगृहीतानि:
विशेषण (of कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-ग्रह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; शस्त्राणि इत्यस्य विशेषणम् (seized/held)
अशोभन्तshone
अशोभन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootशुभ् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष, बहुवचन (3rd pl.); 'they shone'
वानरान्the Vanaras
वानरान्:
कर्म (object/target)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; अभिधावताम् इत्यस्य कर्म (towards the Vanaras)
अभिधावताम्of those rushing towards
अभिधावताम्:
विशेषण (of षष्ठी)
TypeAdjective
Rootअभि-धाव् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; राक्षसानाम् इति विशेषणम् (of those rushing towards)

Tearing up each other with exceedingly sharp teeth they were behaving like a lion and tiger. They had won many wars and never turned back in war. They were heroes like Vrta and Indra desiring to conquer and attain fame.

P
Prahasta
V
Vānara army
R
Rākṣasas

FAQs

Dharma here appears as steadfastness in one’s chosen duty during crisis: both sides stand firm to their cause, and the narrative frames war as a test of resolve and disciplined courage.

Prahasta, a chief Rākṣasa warrior, advances roaring and surrounded by his troops; the Vānara forces see him and prepare to meet the challenge.

Vīrya (valor) and dhṛti (steadfastness) are emphasized—especially the readiness of the Vānara army to face a formidable opponent.