Home›Narada Purana›Purva Bhaga›Third Quarter›Adhyaya 88›Shloka 169
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 169

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

Devanagari script

इत्येषैकादशी प्रोक्ता द्वादशीं श्रृणु नारद । त्वरितोयांत्यमाद्यं स्याद्युतिदोहचरस्वयुक् ॥ १६९ ॥

Transliteration

ityeṣaikādaśī proktā dvādaśīṃ śrṛṇu nārada | tvaritoyāṃtyamādyaṃ syādyutidohacarasvayuk || 169 ||

Translation

یوں ایکادشی کا विधान بیان ہوا۔ اب اے نارَد! دْوادَشی کے قواعد سنو—اگر اختتام میں جلدی ہو تو مقررہ دان، اَर्पن وغیرہ کے ساتھ، ودھی کے مطابق سمापन کرم پہلے شروع کرے۔

Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-समाप्त्यर्थ (quotative/closure particle)
एषाthis (she/this one)
एषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
एकादशीEkādaśī (11th lunar day)
एकादशी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएकादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः—एकादश + ई (तिथिः)
प्रोक्ताhas been described
प्रोक्ता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्तम् (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कथिता’
द्वादशीम्Dvādāśī (12th lunar day)
द्वादशीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्वादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; द्विगु-समासः—द्वादश + ई (तिथिः)
शृणुhear
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नारदO Nārada
नारद:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
त्वरित‘Tvaritā’ (name/seed)
त्वरित:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्वरित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; मन्त्र/बीज-नाम (नामपद)
उindeed/and
उ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootउ (अव्यय)
Formनिपात (particle; metrical/emphatic)
यान्त्यम्final/ending
यान्त्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयान्त्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (आद्यं)
आद्यम्the first
आद्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता) / द्वितीया, एकवचन; ‘प्रथमम्’
स्यात्should be
स्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
युति‘Yuti’ (name/seed)
युति:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; मन्त्र-नाम (नामपद)
दोह‘Doha’ (name/seed)
दोह:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; मन्त्र-नाम (नामपद)
चर‘Cara’ (name/seed)
चर:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; मन्त्र-नाम (नामपद)
स्वown/self
स्व:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्/सर्वनाम-विशेषण; (समासाङ्ग)
युक्joined/combined
युक्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्विप्/क् (कृदन्त)
Formक्विप्-प्रत्ययान्त कृदन्त (युक् = युक्त/युक्तः अर्थे); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (आद्यं/मन्त्रक्रमः)
Speaker

Sanatkumara (addressing Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: Ekadashi / Dvadashi

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities
N
Narada

FAQs

It marks the transition from describing Ekādaśī to prescribing Dvādaśī, emphasizing that a vow is spiritually complete only when its concluding rites are performed correctly and on time.

By stressing careful completion of the Ekādaśī–Dvādaśī discipline, it frames bhakti not only as feeling but as faithful observance—listening, following procedure, and finishing the vrata in a dharmic way.

It reflects a technical, Vedāṅga-like concern for ritual sequencing and timing—how to proceed on Dvādaśī, especially under constraints—showing procedural decision-making within vrata practice.

←Previous Verse
Next Verse→