Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 13

Varṇāśrama Saṁskāras, Upanayana Windows, Brahmacārin Ācāra, and Anadhyāya Prohibitions

वैश्वोपनयनं प्रोक्तं गर्भाद्द्वादशमे तथा । चतुर्विंशाब्दपर्यंतं गौणमाहुर्मनीषिणः ॥ १३ ॥

vaiśvopanayanaṃ proktaṃ garbhāddvādaśame tathā | caturviṃśābdaparyaṃtaṃ gauṇamāhurmanīṣiṇaḥ || 13 ||

وَیشیہ کا اُپنَین گربھ سے گن کر بارھویں سال میں کہا گیا ہے؛ اور اہلِ فہم چوبیسویں سال تک کے وقت کو صرف گَون طور پر (کم تر مثالی) قابلِ قبول بتاتے ہیں۔

वैश्योपनयनम्vaiśya upanayana
वैश्योपनयनम्:
कर्म (Karma/Object; with प्रोक्तम्)
TypeNoun
Rootवैश्य-उपनयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वैश्यस्य उपनयनम् इति षष्ठी-तत्पुरुष (upanayana of a vaiśya)
प्रोक्तम्is declared
प्रोक्तम्:
विधेय (Predicate/vidheya)
TypeAdjective
Rootप्र-वच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘said/declared’
गर्भात्from conception
गर्भात्:
अपादान (Apādāna/Ablative source)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन (ablative: from conception)
द्वादशमेin the twelfth (year)
द्वादशमे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Rootद्वादशम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; (अब्दे/वर्षे इति अध्याहृतम्) locative: in the twelfth (year)
तथाlikewise
तथा:
सम्बन्ध (Sambandha/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/समुच्चयार्थक-अव्यय (adverb: likewise/also)
चतुर्विंशाब्दपर्यन्तम्up to twenty-four years
चतुर्विंशाब्दपर्यन्तम्:
अवधि (Avadhi/Limit)
TypeIndeclinable
Rootचतुर्-विṃश-अब्द-पर्यन्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial limit: up to twenty-four years)
गौणम्secondary
गौणम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootगौण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (कालम् इति विशेषणम्) secondary
आहुःthey say
आहुः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम् (they say)
मनीषिणःthe wise
मनीषिणः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (subject)

Sanatkumara (teaching Narada in saṃskāra-dharma context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

It emphasizes saṃskāra-dharma: upanayana should be done at the proper time so Vedic study and disciplined life begin without delay; postponement weakens the intended (primary) formation.

Indirectly: timely upanayana establishes daily disciplines (like mantra-japa and regulated conduct) that later support steadiness in devotion, even though the verse itself focuses on ritual eligibility.

Ritual procedure and calendrical/age reckoning—especially counting years from conception for saṃskāra timing—reflects practical dharma-śāstra application allied to Vedanga-style precision.