Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 108

Dharmānukathana

Narration of Dharma

Devanagari script

ध्रुवलोकमवाप्नोति वज्रदानेन मानवः । स्वर्गं विद्रुमदानेन रुद्र लोकमवाप्नुयात् ॥ १०८ ॥

Transliteration

dhruvalokamavāpnoti vajradānena mānavaḥ | svargaṃ vidrumadānena rudra lokamavāpnuyāt || 108 ||

Translation

وَجر (ہیرا) کے دان سے انسان دھرو لوک کو پاتا ہے؛ اور وِدرُم (مونگا) کے دان سے سَورگ اور رُدر لوک حاصل کرتا ہے۔

Word by Word

• ध्रुवलोकम्: Dhruva-loka (the world of Dhruva)
• ध्रुवलोकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ध्रुव+लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष (ध्रुवः लोकः / ध्रुवस्य लोकः)

• अवाप्नोति: attains
• अवाप्नोति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव्+आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• वज्रदानेन: by the gift of a diamond
• वज्रदानेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वज्र+दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (वज्रस्य दानम्)

• मानवः: a human
• मानवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्वर्गम्: heaven
• स्वर्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• विद्रुमदानेन: by the gift of coral
• विद्रुमदानेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: विद्रुम+दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (विद्रुमस्य दानम्)

• रुद्रलोकम्: Rudra-loka (world of Rudra)
• रुद्रलोकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र+लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (रुद्रस्य लोकः)

• अवाप्नुयात्: may attain
• अवाप्नुयात्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव्+आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Dhruva
• Rudra (Shiva)
• Svarga

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches dāna (charitable giving) as a Dharma practice whose merit (puṇya) yields specific post-death attainments—Dhruvaloka through diamond-gift and heavenly/Rudra realms through coral-gift—showing a precise karmic mapping of acts to results.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While the verse is primarily about dāna-phala, it supports Bhakti indirectly by framing wealth as an offering: giving valued objects in a sacred spirit purifies intention and aligns one’s resources with devotional Dharma, making higher lokas attainable.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse reflects ritual-Dharma classification of gifts and results (dāna-viniyoga), a practical application of Kalpa (ritual procedure) and Dharmaśāstra-style reasoning—linking the type of donation to a defined fruit.