Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 109

Dharmānukathana

Narration of Dharma

Devanagari script

प्रयाति यानदानेन मुक्तादानेन चैन्दवम् । वैडूर्यदो रुद्र लोकं पुष्परागप्रदस्तथा ॥ १०९ ॥

Transliteration

prayāti yānadānena muktādānena caindavam | vaiḍūryado rudra lokaṃ puṣparāgapradastathā || 109 ||

Translation

سواری (یان) کے دان سے دیویہ یان کا راستہ ملتا ہے؛ موتی کے دان سے چندر لوک حاصل ہوتا ہے۔ ویدوریہ (لہسنیا/کیٹس آئی) کا داتا رُدر لوک کو پہنچتا ہے، اور پُشپ راگ (پکھراج) کا داتا بھی اسی طرح بلند مقام پاتا ہے۔

Word by Word

• प्रयाति: goes/attains (goes to)
• प्रयाति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+या (धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• यानदानेन: by the gift of a vehicle
• यानदानेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: यान+दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (यानस्य दानम्)

• मुक्तादानेन: by the gift of pearls
• मुक्तादानेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मुक्ता+दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (मुक्तायाः दानम्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• ऐन्दवम्: the lunar world/realm of Soma
• ऐन्दवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऐन्दव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• वैडूर्यदः: the giver of cat's-eye gem
• वैडूर्यदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैडूर्य+द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—उपपद-तत्पुरुष (वैडूर्यं ददाति इति)

• रुद्रलोकम्: Rudra-loka
• रुद्रलोकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र+लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (रुद्रस्य लोकः)

• पुष्परागप्रदः: the giver of topaz (puṣparāga)
• पुष्परागप्रदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुष्पराग+प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—उपपद-तत्पुरुष (पुष्परागं ददाति इति)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb) = 'likewise/also'

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Rudra
• Chandra (Moon)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches karma-phala through dāna: specific charitable gifts are said to generate specific meritorious results, culminating in attainment of higher celestial realms (lokas).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While primarily a dāna (charity) verse, it supports bhakti indirectly by promoting dharmic living and selfless giving—qualities that purify the mind and make devotion steadier.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects dharma-śāstric ritual knowledge about dāna and its phala (results); it also echoes traditional associations of gems and celestial deities used in applied traditions (e.g., jyotiṣa-linked symbolism), though the verse itself focuses on merit and lokas.