Adhyaya 1

Verse 1

नृपाणां कथितः सर्वो भवता वंशविस्तरः वंशानुचरितं चैव यथावद् अनुवर्णितम्

Isinalaysay mo nang ganap ang malawak na talaangkanan ng mga hari, at wasto mo ring inilarawan ang sunud-sunod na kasaysayan ng mga angkang iyon ayon sa nararapat ikuwento.

Verse 2

अंशावतारो ब्रह्मर्षे यो ऽयं यदुकुलोद्भवः विष्णोस् तं विस्तरेणाहं श्रोतुम् इच्छाम्य् अशेषतः

O Brahmarṣi, ang isinilang sa angkan ng Yadu na ito ay bahagyang paglusong ng Panginoong Viṣṇu. Nais kong marinig ang tungkol sa kanya nang lubos at masinsin, na walang maiiwan.

Verse 3

चकार यानि कर्माणि भगवान् पुरुषोत्तमः अंशांशेनावतीर्योर्व्यां तत्र तानि मुने वद

O pantas, isalaysay mo sa akin ang mga gawang ginawa ng Mapalad na Puruṣottama nang siya’y bumaba sa daigdig sa mga bahagyang pagpapakita; sabihin mo rito ayon sa wastong pagkakasunod.

Verse 4

मैत्रेय श्रूयताम् एतद् यत् पृष्टो ऽहम् इह त्वया विष्णोर् अंशांशसंभूतिचरितं जगतो हितम्

O Maitreya, makinig: ang itinatanong mo sa akin dito ay isasalaysay ko ngayon—ang banal na salaysay ng mga nagmula sa mga bahagi at kabahagi ng Viṣṇu, para sa kapakanan ng buong daigdig.

Verse 5

देवकस्य सुतां पूर्वं वसुदेवो महामुने उपयेमे महाभागां देवकीं देवतोपमाम्

O dakilang pantas, unang pinakasalan ni Vasudeva ang anak na babae ni Devaka—si Devakī na lubhang mapalad at nagniningning na tila mga diyos—sa banal na pag-iisang-dibdib.

Verse 6

कंसस् तयोर् वररथं चोदयाम् आस सारथिः वसुदेवस्य देवक्याः संयोगे भोजवर्धनः

Pagkaraan, si Kaṃsa mismo ang naging kutsero nila at pinaandar ang maringal na karwahe. Ipinagdiriwang ng tagapagpalago ng angkang Bhoja ang pag-iisang-dibdib nina Vasudeva at Devakī, hindi nalalamang ang paglalakbay na ito’y hinihila sa dakilang kalooban ni Śrī Viṣṇu.

Verse 7

अथान्तरिक्षे वाग् उच्चैः कंसम् आभाष्य सादरम् मेघगम्भीरनिर्घोषं समाभाष्येदम् अब्रवीत्

Pagkatapos, mula sa gitna ng langit ay may malakas na tinig—mabigat na gaya ng dagundong ng ulap—na taimtim na tumawag kay Kaṃsa at nagsabi ng ganito.

Verse 8

याम् एनां वहसे मूढ सह भर्त्रा रथे स्थिताम् अस्यास् तवाष्टमो गर्भः प्राणान् अपहरिष्यति

O hangal! Ang babaeng ito na iyong dinadala sa karwahe, nakaupo kasama ang kanyang asawa—ang ikawalong anak niya ang aagaw sa iyong hininga ng buhay. Sa agos ng panahon, walang lakas, walang korona, walang paniniil ang makalalampas sa itinakda; kapag nahinog ang kalooban ni Śrī Viṣṇu, dumarating ito bilang tadhana mismo.

Verse 9

इत्य् आकर्ण्य समादाय खड्गं कंसो महाबलः देवकीं हन्तुम् आरब्धो वसुदेवो ऽब्रवीद् इदम्

Pagkarinig nito, si Kaṃsa na makapangyarihan ay dinampot ang kanyang espada at sinimulang tangkaing patayin si Devakī; noon ay nagsalita si Vasudeva ng ganito.

Verse 10

न हन्तव्या महाभाग देवकी भवता तव समर्पयिष्ये सकलान् गर्भान् अस्याउदरोद्भवान्

“O mapalad na ginoo! Hindi nararapat na patayin mo si Devakī. Ang bawat anak na isisilang mula sa kanyang sinapupunan ay ihahandog ko sa iyo.”

Verse 11

तथेत्य् आह च तं कंसो वसुदेवं द्विजोत्तम न घातयाम् आस च तां देवकीं तस्य गौरवात्

“Gayon nga,” sabi ni Kaṃsa kay Vasudeva, O pinakamainam sa mga dvija. Dahil sa paggalang sa kanya, hindi niya pinatay si Devakī; kahit may kalupitan sa puso, pinigil niya ang kamay.

Verse 12

एतस्मिन्न् एव काले तु भूरिभारावपीडिता जगाम धरणी मेरौ समाजे त्रिदिवौकसाम्

Sa mismong panahong iyon, ang Daigdig na dinadaganan ng labis na pasanin ay nagtungo sa Bundok Meru, sa kapulungan ng mga naninirahan sa langit, upang humingi ng lunas.

Verse 13

सब्रह्मकान् सुरान् सर्वान् प्रणिपत्याथ मेदिनी कथयाम् आस तत् सर्वं खेदात् करुणभाषिणी

Pagkatapos, ang Daigdig—may tinig na mahabagin ngunit nabibigatan sa dalamhati—ay yumukod sa lahat ng mga diyos, hanggang kay Brahmā, at isinalaysay nang buo ang sanhi ng kanyang pagdurusa.

Verse 14

अग्निः सुवर्णस्य गुरुर् गवां सूर्यः परो गुरुः ममाप्य् अखिललोकानां गुरुर् नारायणो गुरुः

Ang apoy ang guro ng ginto; para sa mga baka, ang Araw ang pinakamataas na gabay. Ngunit para sa akin at sa lahat ng daigdig, si Nārāyaṇa lamang ang Guru—ang pinakadakilang Guro.

Verse 15

प्रजापतिपतिर् ब्रह्मा पूर्वेषाम् अपि पूर्वजः कलाकाष्ठानिमेषात्मा कालश् चाव्यक्तमूर्तिमान्

Si Brahmā, panginoon ng mga Prajāpati at ninuno maging ng mga pinakamatandang ninuno, ay ang Panahon mismo: ang diwa ng kalā, kāṣṭhā, at nimeṣa—Panahong may anyong di nahahayag.

Verse 16

तदंशभूतः सर्वेषां समूहो वः सुरोत्तमाः

O pinakamahuhusay na mga diyos, ang buong kapulungan ninyo ay mula sa mismong bahagi Niya; bawat isa sa inyo ay pagpapahayag ng Kataas-taasang Katotohanan.

Verse 17

आदित्या मरुतः साध्या रुद्रा वस्वश्विवह्नयः पितरो ये च लोकानां स्रष्टारो ऽत्रिपुरोगमाः

Ang mga Āditya, Marut, Sādhya, Rudra, Vasu, Aśvin at ang mga banal na Apoy; at gayundin ang mga Pitṛ—mga tagapaglikha at tagapagtaguyod ng mga daigdig, sa pangunguna ni Atri—ay tinatawag at inaalala rito ayon sa kaayusang kosmiko.

Verse 18

एतत् तस्याप्रमेयस्य रूपं विष्णोर् महात्मनः

Ito nga ang nahayag na anyo ng dakilang Panginoong Viṣṇu, ang di-masusukat at di-maaarok ng hangganan.

Verse 19

यक्षराक्षसदैतेया पिशाचोरगदानवाः गन्धर्वाप्सरसश् चैव रूपं विष्णोर् महात्मनः

Ang mga Yakṣa, Rākṣasa, Daitya, Piśāca, mga nilalang na tulad-ahas at Dānava; kasama ang Gandharva at Apsarā—lahat ng ito’y iba’t ibang pagpapahayag ng maringal na anyo ng dakilang Panginoong Viṣṇu.

Verse 20

ग्रहर्क्षतारकाचित्रगगनाग्निजलानिलाः अहं च विषयाश् चैतत् सर्वं विष्णुमयं जगत्

Mga planeta, konstelasyon at mga bituin; ang sari-saring lawak ng langit; apoy, tubig at hangin—kasama ang aking sarili at lahat ng bagay na nararanasan: ang buong sansinukob na ito ay tunay na puspos ni Viṣṇu.

Verse 21

तथाप्य् अनेकरूपस्य तस्य रूपाण्य् अहर्निशम् बाध्यबाधकतां यान्ति कल्लोला इव सागरे

Gayunman, bagaman Siya’y may di-mabilang na anyo, ang mga anyong iyon araw at gabi ay nagkakaugnay sa pagkapawalang-bisa at pagpapawalang-bisa, gaya ng mga alon sa dagat—sumisibol at lumulubog, ngunit ang dagat ay hindi nababawasan.

Verse 22

तत्साम्प्रतम् इमे दैत्याः कालनेमिपुरोगमाः मर्त्यलोकं समाक्रम्य बाधन्ते ऽहर्निशं प्रजाः

Ngunit ngayon, ang mga Daitya na ito—na pinangungunahan ni Kālanemi—ay sumalakay sa daigdig ng mga mortal at araw-gabi’y pinahihirapan ang mga tao.

Verse 23

कालनेमिर् हतो यो ऽसौ विष्णुना प्रभविष्णुना उग्रसेनसुतः कंसः संभूतः स महासुरः

Ang dating si Kālanemi—na pinaslang ni Viṣṇu, ang Panginoong makapangyarihan sa lahat—ay muling isinilang bilang si Kaṁsa, anak ni Ugrasena, ang dakilang asura.

Verse 24

अरिष्टो धेनुकः केशी प्रलम्बो नरकस् तथा सुन्दो ऽसुरस् तथात्युग्रो बाणश् चापि बलेः सुतः

Si Ariṣṭa, Dhenuka, Keśin, Pralamba, at Naraka; gayundin ang asurang si Sunda, ang lubhang mabagsik; at si Bāṇa, anak ni Bali.

Verse 25

तथान्ये च महावीर्या नृपाणां भवनेषु ये समुत्पन्ना दुरात्मानस् तान् न संख्यातुम् उत्सहे

Gayundin, may iba pang makapangyarihang mandirigma—na isinilang sa mga sambahayan ng mga hari—ngunit masasama ang loob; hindi ko pinangahasang bilangin silang lahat.

Verse 26

अक्षौहिण्यो ऽत्र बहुला दिव्यमूर्तिधराः सुराः महाबलानां दृप्तानां दैत्येन्द्राणां ममोपरि

Narito ang maraming napakalalaking hukbong akṣauhiṇī—mga diyos na may maningning na banal na anyo; ngunit sa ibabaw ko’y nakatindig ang mga panginoon ng asura, ubod-lakas, lasing sa pagmamataas, at namamaga sa kapangyarihan.

Verse 27

तद्भूरिभारपीडार्ता न शक्नोम्य् अमरेश्वराः बिभर्तुम् आत्मानम् अहम् इति विज्ञापयामि वः

Dahil sa napakalaking bigat na iyon, O mga panginoon ng mga walang-kamatayan, hindi ko na kayang pasanin ang aking sarili; kaya inihahayag ko sa inyo ang aking pagsusumamo.

Verse 28

क्रियतां तन् महाभागा मम भारावतारणम् यथा रसातलं नाहं गच्छेयम् अतिविह्वला

O mga pinagpala, gawin ninyo ang paraan upang maibaba ang aking pasan, upang ako—na lubhang nababalisa—ay hindi lumubog sa Rasātala, ang kailaliman sa ibaba.

Verse 29

इत्य् आकर्ण्य धरावाक्यम् अशेषं त्रिदशैस् ततः भुवो भारावतारार्थं ब्रह्मा प्राह प्रचोदितः

Nang marinig nang buo ang mga salita ng Daigdig, si Brahmā—na hinimok ng lahat ng mga diyos—ay nagsalita tungkol sa pagbaba (avatāra) upang alisin ang bigat na pasan ng mundo.

Verse 30

यथाह वसुधा सर्वं सत्यम् एतद् दिवौकसः अहं भवो भवन्तश् च सर्वं नारायणात्मकम्

O mga nananahan sa langit, gaya ng sinabi ng Daigdig, ito’y lubos na totoo: ako—si Bhava—at kayo rin; sa katotohanan, ang lahat ng umiiral ay may likas na Nārāyaṇa.

Verse 31

विभूतयस् तु यास् तस्य तासाम् एव परस्परम् आधिक्यन्यूनता बाध्यबाधकत्वेन वर्तते

Ngunit ang iba’t ibang vibhūti, ang mga pagpapakita ng Kanyang kapangyarihan, ay hindi magkakapantay; sa loob ng mga vibhūti ring iyon may antas ng higit at kulang, at sila’y gumaganap na magkaugnay bilang pinipigil at pumipigil.

Verse 32

तद् आगच्छत गच्छामः क्षीराब्धेस् तटम् उत्तरम् तत्राराध्य हरिं तस्मै सर्वं विज्ञापयाम वै

“Halina—tungo tayo sa hilagang pampang ng Karagatang Gatas. Doon, matapos sambahin si Hari, ihaharap natin sa Kanya ang buong bagay.”

Verse 33

सर्वदैव जगत्य् अर्थे स सर्वात्मा जगन्मयः स्वल्पांशेनावतीर्योर्व्यां धर्मस्य कुरुते स्थितिम्

Para sa kapakanan ng daigdig, ang Kataas-taasan—na Siya ang Sarili sa lahat ng nilalang at lumulukob sa sansinukob—ay paulit-ulit na bumababa sa lupa taglay ang munting bahagi ng Kanyang kapangyarihan, at itinatatag ang matibay na pag-iral ng Dharma.

Verse 34

इत्य् उक्त्वा प्रययौ तत्र सह देवैः पितामहः समाहितमतिश् चैनं तुष्टाव गरुडध्वजम्

Pagkasabi nito, umalis si Pitāmaha (Brahmā) mula roon kasama ang mga diyos; at sa isip na matatag sa pagninilay, pinuri niya ang Panginoong may watawat na Garuḍa.

Verse 35

द्वे विद्ये त्वम् अनाम्नाय परा चैवापरा तथा त एव भवतो रूपे मूर्तामूर्तात्मिके प्रभो

O Panginoon, Ikaw ang ipinahahayag na dalawang uri ng kaalaman—parā at aparā; at ang dalawang ito rin ang Iyong mga anyo: ang nahahayag at ang di-nahahayag, O Guro at Hari.

Verse 36

द्वे ब्रह्मणी त्व् अणीयो ऽतिस्थूलात्मन् सर्वसर्ववित् शब्दब्रह्मपरं चैव ब्रह्म ब्रह्ममयस्य यत्

O Ikaw na Sarili na napakapino ngunit napakalawak, na nakaaalam ng lahat sa lahat ng paraan! Tunay na may dalawang anyo ang Brahman: ang Kataas-taasang Brahman na lampas sa Śabda-Brahman (salitang Veda), at ang Brahman na nauukol sa kanya na ang likas na pagkatao ay Brahman.

Verse 37

ऋग्वेदस् त्वं यजुर्वेदः सामवेदस् त्व् अथर्व च शिक्षा कल्पो निरुक्तं च छन्दो ज्योतिषम् एव च

Ikaw ang Ṛgveda; Ikaw ang Yajurveda; Ikaw ang Sāmaveda—at pati ang Atharvaveda. Ikaw rin ang Śikṣā, Kalpa, Nirukta, Chandas, at Jyotiṣa—ang lahat ng sangay ng banal na kaalaman.

Verse 38

इतिहासपुराणे च तथा व्याकरणं प्रभो मीमांसा न्यायिकं तद्वद् धर्मशास्त्राण्य् अधोक्षज

O Panginoon, O Adhokṣaja! Gayundin, ang Itihāsa at Purāṇa, balarila, Mīmāṁsā, Nyāya, at mga kasulatang Dharma—lahat ng banal na larangang ito ng kaalaman ay nasasaklaw sa Iyo.

Verse 39

आत्मात्मदेहगुणवद्विचाराचारि यद् वचः तद् अप्य् आद्यपते नान्यद् अध्यात्मात्मस्वरूपवत्

Anumang pananalitang gumagalaw sa mapagnilay na pagsisiyasat—tungkol sa sarili, panloob na sarili, katawan, at mga katangian—O Panginoon ng pasimula, iyon man ay hindi iba sa Iyo; sapagkat ito’y umaayon sa likas ng Kataas-taasang Sarili sa kalooban.

Verse 40

त्वम् अव्यक्तम् अनिर्देश्यम् अचिन्त्यानामवर्णवत् अपाणिपादरूपं च विष्णुर् नित्यं परात् परम्

Ikaw ang Di-nahahayag, di-mailarawan, di-maisip, at walang tatak ng pangalan at anyo. Walang kamay at paa bilang hanggahang anyo, Ikaw ang walang hanggang Viṣṇu—Parātpara, higit pa sa pinakamataas.

Verse 41

शृणोष्य् अकर्णः परिपश्यसि त्वम् अचक्षुर् एको बहुरूपरूपः अपादहस्तो जवनो ग्रहीता त्वं वेत्सि सर्वं न च सर्ववेद्यः

Kahit walang tainga, Ikaw ay nakaririnig; kahit walang mata, Ikaw ay nakakikita sa lahat ng dako. Iisa lamang, Ikaw ay nag-aanyong walang bilang na uri. Kahit walang mga paa o kamay, Ikaw ay mabilis na nakararating at tiyak na nakahahawak. Alam Mo ang lahat—ngunit Ikaw ay hindi isang bagay na lubos na mauunawaan ng lahat.

Verse 42

अणोर् अणीयांसम् असत्स्वरूपं त्वां पश्यतो ऽज्ञाननिवृत्तिर् अग्र्या धीर् अस्य धीर्यस्य बिभर्ति नान्यद् वरेण्यरूपात् परतः परात्मन्

O Kataas-taasang Sarili na lampas pa sa lahat—mas pino kaysa sa pinakapino—kapag ang isa ay tunay na namasdan Ka, na ang katotohanan ay hindi maunawaan ng karaniwang pandama, ang pinakamataas na pag-alis ng kamangmangan ay bumabangon. Sa gising na katatagan na iyon, ang isip ay nagpapahinga at walang ibang sinusuportahan; kumakapit ito sa wala maliban sa Iyong pinakamahusay na anyo.

Verse 43

त्वं विश्वम् आदिर् भुवनस्य गोप्ता सर्वाणि भूतानि तवान्तराणि यद् भूतभव्यं तद् अणोर् अणीयः पुमांस् त्वम् एकः प्रकृतेः परस्तात्

Ikaw ang mismong uniberso—ang pinagmulan at ang tagapag-alaga ng lahat ng mundo. Ang lahat ng nilalang ay nananahan sa Iyo. Anuman ang nakaraan at anuman ang darating pa ay nilalaman sa Iyo; mas pino kaysa sa pinakapinong atomo, Ikaw lamang ang nag-iisang Kataas-taasang Persona, na lumalampas sa materyal na Kalikasan (prakṛti).

Verse 44

एकश् चतुर्धा भगवान् हुताशो वर्चोविभूतिं जगतो ददाति त्वं विश्वतश् चक्षुर् अनन्तमूर्ते त्रेधा पदं त्वं निदधे विधातः

Kahit Iisa, ang Pinagpalang Panginoon—na nagpapakita bilang sagradong Apoy—ay nagiging apat na bahagi at ipinagkakaloob sa mundo ang ningning, sigla, at karilagan nito. Ikaw ang Mata ng uniberso na sumasaklaw sa lahat, O Walang-Hanggang Anyo; at bilang Tagapag-utos ng lahat, itinakda Mo ang Iyong istasyon sa tatlong sukat, itinatag ang mismong kaayusan kung saan ang kosmos ay napapanatili.

Verse 45

यथाग्निर् एको बहुधा समिध्यते विकारभेदैर् अविकाररूपः तथा भवान् सर्वगतैकरूपो रूपाण्य् अनेकान्य् अनुपुष्यतीशः

Kung paanong ang apoy ay iisa, ngunit pinagniningas sa maraming paraan—lumilitaw na iba-iba sa pamamagitan ng magkakaibang mga kondisyon, habang ang sarili nitong kalikasan ay nananatiling hindi nagbabago—gayundin Ikaw: ang nag-iisang Panginoon na lumalaganap sa lahat, kailanman ay may iisang diwa, nagtataguyod at nagbibigay-buhay sa maraming anyo nang hindi tumitigil sa pagiging nag-iisang Soberano.

Verse 46

एकस् त्वम् अग्र्यं परमं पदं यत् पश्यन्ति त्वां सूरयो ज्ञानदृश्यम् त्वत्तो नान्यत् किंचिद् अस्ति स्वरूपं यद् वा भूतं यच् च भव्यं परात्मन्

Ikaw lamang ang Kataas-taasan—ang pangunahing at pinakamataas na kalagayan; minamasdan Ka ng mga rishi bilang bagay ng tunay na kaalaman. Bukod sa Iyo, walang hiwalay na realidad; ang naganap at ang magaganap ay pawang Iyong sariling likas na anyo, O Paramatman.

Verse 47

व्यक्ताव्यक्तस्वरूपस् त्वं समष्टिव्यष्टिरूपवान् सर्वज्ञः सर्वदृक् सर्वशक्तिज्ञानबलर्द्धिमान्

Ikaw ay may likas na anyong hayag at di-hayag; ang iisang lumilitaw bilang kabuuan at bilang bawat nilalang. Ikaw ay lubos na nakaaalam at nakakakita; taglay Mo ang lahat ng kapangyarihan—ganap sa kaalaman, lakas, at dakilang pamumuno.

Verse 48

अन्यूनश् चाप्य् अवृद्धिश् च स्वाधीनो ऽनादिमान् वशी क्लमतन्द्रीभयक्रोधकामादिभिर् असंयुतः

Hindi Siya kailanman nababawasan ni nadaragdagan. Sariling-malaya at nagsasarili, walang pasimula at siyang Tagapaghari; hindi Siya nadadapuan ng pagod, katamaran, takot, galit, pagnanasa, at iba pang hangganan.

Verse 49

निरवद्यः परः शान्तो निरधिष्ठो ऽक्षरः क्रमः सर्वेश्वर पराधार धाम्नां धामात्मको ऽक्षयः

Siya ay walang kapintasan, kataas-taasan at mapayapa; walang nakahihigit na namamahala, di-nasisira—saligan ng lahat ng kaayusan. Siya ang Panginoon ng lahat, ang pinakamataas na sandigan; diwa ng bawat tahanan—Siya mismo ang sukdulang Tahanan, di-nagbabago at di-naluluma.

Verse 50

सकलावरणातीत निरालम्बनभावन महाविभूतिसंस्थान नमस् ते पुरुषोत्तम

Pagpupugay sa Iyo, O Puruṣottama—lampas sa lahat ng tabing at balabal; walang sinasandalan ngunit Ikaw ang Sandigang sumusuporta sa lahat. Ikaw ang tahanan ng dakilang vibhūti at kapangyarihang walang sukat.

Verse 51

नाकारणात् कारणाद् वा कारणाकारणान् न च शरीरग्रहणं व्यापिन् धर्मत्राणाय ते परम्

O Panginoong sumasaklaw sa lahat, ang pagkuha Mo ng katawan ay hindi dahil sa kawalang-sanhi, hindi rin dahil sa sanhi, ni sa halo ng sanhi at di-sanhi; ito’y tanging para sa pinakamataas na layuning ingatan ang Dharma.

Verse 52

इत्य् एवं संस्तवं श्रुत्वा मनसा भगवान् अजः ब्रह्माणम् आह विश्वात्मा विश्वरूपधरो हरिः

Nang marinig Niya sa loob ng kamalayan ang gayong himno ng papuri, ang pinagpalang Hari—di-isinilang, ang Kaluluwa ng sansinukob at may anyong sansinukob—ay nagsalita kay Brahma.

Verse 53

भो भो ब्रह्मंस् त्वया मत्तः सह देवैर् यद् इष्यते तद् उच्यताम् अशेषं च सिद्धम् एवावधार्यताम्

“O Brahman—oo, Brahman! Anuman ang nais mo, kasama ng mga diyos, mula sa akin, sabihin mo. Ihayag nang buo, walang kulang; at alamin mong ito’y natupad na.”

Verse 54

ततो ब्रह्मा हरेर् दिव्यं विश्वरूपं समीक्ष्य तत् तुष्टाव भूयो देवेषु साध्वसावनतात्मसु

Pagkaraan, minasdan ni Brahma ang banal at sumasaklaw-sa-lahat na anyong kosmiko ni Hari at muli Siyang pinuri; samantalang ang mga diyos ay nakatayo, nakayuko ang loob sa paggalang na may pangamba.

Verse 55

नमो नमस् ते ऽस्तु सहस्रमूर्ते सहस्रबाहो बहुवक्त्रपाद नमो नमस् ते जगतः प्रवृत्ति विनाशसंस्थानकराप्रमेय

Pagpupugay, muli’t muli, sa Iyo na may sanlibong anyo; sa Iyo na may sanlibong bisig, maraming mukha at paa. Pagpupugay, muli’t muli, sa Iyo—di-masusukat—na siyang pag-usbong ng sansinukob, at siyang nagdudulot ng pagkalusaw at ng maayos na pananatili nito.

Verse 56

सूक्ष्मातिसूक्ष्मातिबृहत्प्रमाण गरीयसाम् अप्य् अतिगौरवात्मन् प्रधानबुद्धीन्द्रियवत्प्रधान मूलात् परात्मन् भगवन् प्रसीद

O Bhagavān, ang sukat Mo ay mas maselan kaysa sa pinakamaselan at mas malawak kaysa sa pinakamalawak. O panloob na Sarili, higit na mabigat sa karangalan kaysa sa lahat; O Kataas-taasang Kaluluwa, ugat ng Pradhāna, Buddhi, at mga pandama, pati ng lampas sa Pradhāna—mahabag Ka, maging kalugud-lugod.

Verse 57

एषा मही देव महीप्रसूतैर् महासुरैः पीडितशैलबन्धा परायणं त्वां जगताम् उपैति भारावतारार्थम् अपारपारम्

O Deva, ang Daigdig na ito—nakagapos ng mga bundok at pinahihirapan ng makapangyarihang mga Asura na isinilang mula rito—ay lumalapit ngayon sa Iyo, ang sukdulang kanlungan ng lahat ng daigdig, ang Walang-Hanggan, upang pagaanin ang bigat na bumabalot sa kanya.

Verse 58

एते वयं वृत्ररिपुस् तथायं नासत्यदस्रौ वरुणस् तथैषः इमे च रुद्रा वसवः ससूर्याः समीरणाग्निप्रमुखास् तथान्ये

“Ito kami; at ito ang pumatay kay Vṛtra (Indra). Narito ang Nāsātya at Dasra (ang kambal na Aśvin), at ito si Varuṇa. Ito ang mga Rudra, mga Vasu, kasama ang Araw; at ang iba pa—na pinangungunahan nina Vāyu at Agni.”

Verse 59

सुराः समस्ताः सुरनाथ कार्यम् एभिर् मया यच् च तद् ईश सर्वम् आज्ञापयाज्ञां परिपालयन्तस् तथैव तिष्ठाम सदास्तदोषाः

“O Panginoon ng mga Deva, ang lahat ng Deva ay nagsasabi: anumang gawain na dapat naming gawin—anumang tungkulin na amin—O Īśa, ay ganap na sa Iyo. Mag-utos Ka; at sa tapat na pagsunod sa Iyong utos, mananatili kaming lagi nang gayon—walang kapintasan, nakatindig sa Iyong kautusan.”

Verse 60

एवं संस्तूयमानस् तु भगवान् परमेश्वरः उज्जहारात्मनः केशौ सितकृष्णौ महामुने

Sa gayong pagpupuri sa pamamagitan ng mga himno, O dakilang pantas, ang Bhagavān na Kataas-taasang Panginoon ay humugot mula sa Kanyang sarili ng dalawang hibla ng buhok: isang puti at isang itim.

Verse 61

उवाच च सुरान् एतौ मत्केशौ वसुधातले अवतीर्य भुवो भारक्लेशहानिं करिष्यतः

At sinabi Niya sa mga diyos: “Ang dalawang hibla ng Aking buhok ay bababa sa lupa; isisilang sa daigdig at aalisin ang pighating dulot ng bigat ng daigdig.”

Verse 62

सुराश् च सकलाः स्वांशैर् अवतीर्य महीतले कुर्वन्तु युद्धम् उन्मत्तैः पूर्वोत्पन्नैर् महासुरैः

“Nawa’y bumaba sa lupa ang lahat ng mga diyos kasama ang bahagi ng kani-kanilang kapangyarihang banal, at makipagdigma sa mga nagngangalit na makapangyarihang Asura na isinilang noon pa.”

Verse 63

ततः क्षयम् अशेषास् ते दैतेया धरणीतले प्रयास्यन्ति न संदेहो मद्दृक्पातविचूर्णिताः

Pagkaraan, sa ibabaw ng lupa, ang lahat ng Daitya ay tuluyang mapapahamak—walang pag-aalinlangan—sapagkat nadudurog sila sa alikabok sa pagbagsak lamang ng Aking tingin.

Verse 64

वसुदेवस्य या पत्नी देवकी देवतोपमा तस्यायम् अष्टमो गर्भो मत्केशो भविता सुराः

O mga diyos! Si Devakī, asawa ni Vasudeva na nagniningning na tila diyosa, ay magdadalang-tao sa ikawalong pagkakataon; ang ikawalong sinapupunan na iyon ang magiging pagpapakita Ko sa anyo ng Aking buhok.

Verse 65

अवतीर्य च तत्रायं कंसं घातयिता भुवि कालनेमिं समुद्भूतम् इत्य् उक्त्वान्तर्दधे हरिः

“Pagbaba roon, papatayin Niya sa lupa si Kaṃsa—si Kaṃsa na nagmula kay Kālanemi.” Pagkasabi nito, naglaho sa paningin si Hari.

Verse 66

अदृश्याय ततस् ते ऽपि प्रणिपत्य महात्मने मेरुपृष्ठं सुरा जग्मुर् अवतेरुश् च भूतले

Pagkaraan, sila man ay yumukod at nagpatirapa sa dakilang Kaluluwang naging di-nakikita; ang mga diyos ay nagtungo sa gulod ng Bundok Meru at pagkaraan ay muling bumaba sa lupa.

Verse 67

कंसाय चाष्टमे गर्भे देवक्यां धरणीधरः भविष्यतीत्य् आचचक्षे भगवान् नारदो मुनिः

At ipinahayag ng banal na pantas na si Narada kay Kamsa: “Sa ikawalong pagdadalantao ni Devaki, isisilang ang Tagapagtangan ng Daigdig (Sri Vishnu).”

Verse 68

कंसो ऽपि तद् उपश्रुत्य नारदात् कुपितस् ततः देवकीं वसुदेवं च गृहे गुप्ताव् अधारयत्

Nang marinig ito mula kay Narada, nag-alab sa galit si Kamsa; kaya ikinulong niya sina Devaki at Vasudeva sa kanyang bahay, na lihim na binabantayan.

Verse 69

जातं जातं च कंसाय तेनैवोक्तं यथा पुरा तथैव वसुदेवो ऽपि पुत्रम् अर्पितवान् द्विज

O brahmana, sa tuwing may isinisilang, gaya ng naipahayag noon, ibinibigay ni Vasudeva ang bagong-silang na anak na lalaki kay Kamsa.

Verse 70

हिरण्यकशिपोः पुत्राः षड्गर्भा इति विश्रुताः विष्णुप्रयुक्ता तान् निद्रा क्रमाद् गर्भे न्ययोजयत्

Ang mga anak ni Hiranyakasipu ay bantog bilang “Anim na Sanggol sa Sinapupunan” (Ṣaḍgarbha); sa kalooban ng Panginoong Vishnu, ang diyosang Nidra ay isa-isang nagbalik sa kanila sa sinapupunan.

Verse 71

योगनिद्रा महामाया वैष्णवी मोहितं यया अविद्यया जगत् सर्वं ताम् आह भगवान् हरिः

Iyan ang banal na Yoga-nidrā—Mahāmāyā, kapangyarihang Vaiṣṇavī—na sa pamamagitan ng kamangmangan ay nililinlang ang buong sansinukob; siya ang ipinahahayag ni Bhagavān Hari bilang sariling lakas Niya.

Verse 72

निद्रे गच्छ ममादेशात् पातालतलसंश्रयान् एकैकश्येन षड् गर्भान् देवकीजठरं नय

“O Nidrā, humayo ayon sa Aking utos. Dalhin mo, isa-isa, ang anim na sanggol sa sinapupunan na nasa kailaliman, at ilagay sa sinapupunan ni Devakī.”

Verse 73

हतेषु तेषु कंसेन शेषाख्यो ऽंशस् ततो मम अंशांशेनोदरे तस्याः सप्तमः संभविष्यति

Kapag sila (ang naunang mga sanggol) ay napatay ni Kaṃsa, saka ang isang bahagi Ko na tinatawag na Śeṣa ay, sa pamamagitan ng mas munting bahagi, magiging ikapitong pagdadalantao sa kanyang sinapupunan.

Verse 74

गोकुले वसुदेवस्य भार्यान्या रोहिणी स्थिता तस्याः स संभूतिसमं देवि नेयस् त्वयोदरम्

Sa Gokula naninirahan si Rohiṇī, isa pang asawa ni Vasudeva. O diyosa, ang isisilang na kapantay niya ay dapat mong ihatid sa sinapupunan ni Rohiṇī.

Verse 75

सप्तमो भोजराजस्य भयाद् रोधोपरोधतः देवक्याः पतितो गर्भ इति लोको वदिष्यति

“Dahil sa takot sa haring Bhoja at sa mabagsik na pagkakakulong at paghadlang, sasabihin ng mga tao: ‘Nalaglag ang ikapitong pagdadalantao ni Devakī.’”

Verse 76

गर्भसंकर्षणात् सो ऽथ लोके संकर्षणेति वै संज्ञाम् अवाप्स्यते वीरः श्वेताद्रिशिखरोपमः

Sapagkat hinihila at tinitipon niya ang binhi ng pag-iral, ang bayaning iyon ay tunay na tatanggap sa daigdig ng pangalang “Saṃkarṣaṇa,” maningning at matayog na gaya ng tuktok ng Puting Bundok.

Verse 77

ततो ऽहं संभविष्यामि देवकीजठरे शुभे गर्भे त्वया यशोदाया गन्तव्यम् अविलम्बितम्

Pagkaraan nito, magpapakita Ako sa mapalad na sinapupunan ni Devakī; at ikaw ay dapat, nang walang pag-aatubili, pumasok sa sinapupunan ni Yaśodā.

Verse 78

प्रावृट्काले च नभसि कृष्णाष्टम्याम् अहं निशि उत्पत्स्यामि नवम्यां च प्रसूतिं त्वम् अवाप्स्यसि

Sa panahon ng tag-ulan, sa buwang Nabhas, sa gabi ng ikawalong tithi ng madilim na kalahati, Ako’y isisilang; at sa ikasiyam, makakamtan mo ang mapalad na panganganak.

Verse 79

यशोदाशयने मां तु देवक्यास् त्वाम् अनिन्दिते मच्छक्तिप्रेरितमतिर् वसुदेवो नयिष्यति

Ikaw na walang dungis—si Vasudeva, na ang pasiya’y inuudyukan ng Aking banal na kapangyarihan, ay magdadala sa Akin sa silid-higaan ni Yaśodā at dadalhin ka mula kay Devakī bilang kapalit.

Verse 80

कंसश् च त्वाम् उपादाय देवि शैलशिलातले प्रक्षेप्स्यत्य् अन्तरिक्षे च त्वं स्थानं समवाप्स्यसि

At si Kaṃsa, O Diyosa, ay aagawin ka at ihahagis sa batuhing lapag ng bundok; ngunit kahit sa himpapawid, makakamtan mo ang itinakdang kalagayan mo.

Verse 81

ततस् त्वां शतदृक् छक्रः प्रणम्य मम गौरवात् प्रणिपातानतशिरा भगिनीत्वे ग्रहीष्यति

Pagkatapos, si Indra na may isandaang mata ay yuyuko sa iyo bilang paggalang sa akin; at tatanggapin ka niya bilang kanyang kapatid na babae.

Verse 82

ततः शुम्भनिशुम्भादीन् हत्वा दैत्यान् सहस्रशः स्थानैर् अनेकैः पृथिवीम् अशेषां मण्डयिष्यसि

Pagkatapos, matapos paslangin sina Shumbha at Nishumbha at libu-libong iba pang mga demonyo, palamutihan mo ang buong mundo ng mga sagradong lugar.

Verse 83

त्वं भूतिः सन्नतिः कीर्तिः क्षान्तिर् द्यौः पृथिवी धृतिः लज्जा पुष्टिर् उषा या च काचिद् अन्या त्वम् एव सा

Ikaw ay kasaganaan; ikaw ay mapitagang pagpapakumbaba; ikaw ay katanyagan. Ikaw ay pagtitiis; ikaw ang langit at ang lupa; ikaw ay katatagan. Ikaw ay kahinhinan; ikaw ay nutrisyon; ikaw ang bukang-liwayway.

Verse 84

ये त्वाम् आर्येति दुर्गेति वेदगर्भे ऽम्बिकेति च भद्रेति भद्रकालीति क्षेम्या क्षेमकरीति च

Ang mga pumupuri sa iyo sa pamamagitan ng mga sagradong pangalang ito—"Arya," "Durga," "Vedagarbha," "Ambika," "Bhadra," "Bhadrakali," "Kshemya," at "Kshemakari"—ay tumatawag sa iyong kapangyarihan.

Verse 85

प्रातश् चैवापराह्णे च स्तोष्यन्त्य् आनम्रमूर्तयः तेषां हि प्रार्थितं सर्वं मत्प्रसादाद् भविष्यति

Sa umaga at sa hapon, ang mga yumuyuko nang may paggalang upang purihin ka, ang lahat ng kanilang ipinapanalangin ay mangyayari sa pamamagitan ng Aking biyaya.

Verse 86

सुरामांसोपहारैस् तु भक्ष्यभोज्यैश् च पूजिता नॄणाम् अशेषकामांस् त्वं प्रसन्ना संप्रदास्यसि

Kapag sinamba ka na may handog na alak, karne, at mga pagkaing kainin at pagkalugdan, ikaw na nalulugod ay magbibigay sa mga tao ng ganap na katuparan ng lahat nilang hangarin.

Verse 87

ते सर्वे सर्वदा भद्रे मत्प्रसादाद् असंशयम् असंदिग्धा भविष्यन्ति गच्छ देवि यथोदितम्

O mapalad na isa, sa aking biyaya silang lahat ay laging mawawalan ng pag-aalinlangan—tiyak at hindi malilito. Humayo ka, O diyosa, ayon sa nasabi.