Adhyaya 175: The Sanctity of the Kṛṣṇagaṅgā Pilgrimage-Ford and the Account of the Brahmin Vasu’s Daughter

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु चान्यद्वरारोहे कृष्णगङ्गासमुद्भवम् ॥ यमुनास्रोतसि स्नात्वा कृष्णद्वैपायनो मुनिः ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: “Makinig ka pa, O marikit na dalaga, sa salaysay ng pinagmulan ng Kṛṣṇagaṅgā. Pagkaligo sa agos ng Yamunā, ang pantas na Kṛṣṇadvaipāyana (Vyāsa)…”

Verse 2

ध्यात्वा मनसि गङ्गां तां कालिन्दीं पापहारिणीम् ॥ नित्यं च कर्म कुरुते तत्र तीर्थजलाप्लुतिम् ॥

“Sa pagninilay sa kanyang isipan sa Gaṅgā na iyon—ang Kālindī, tagapag-alis ng kasalanan—palagi niyang isinasagawa roon ang mga ritwal, kabilang ang paglulubog sa mga tubig ng tīrtha.”

Verse 3

सोमवैकुण्ठयोर्मध्ये कृष्णाङ्गेति कथ्यते ॥ यत्रातप्यत स व्यासो मथुरायां स्थितोऽमलः ॥

Sa pagitan nina Soma at Vaikuṇṭha, sinasabing may pook na tinatawag na Kṛṣṇāṅga; doon si Vyāsa, nananahan sa Mathurā—dalisay at walang dungis—ay nagsagawa ng matitinding tapasya.

Verse 4

तत्राश्रमपदं दिव्यं मुनिप्रवरसेवितम् ॥ आगच्छन्ति सदा तत्र चातुर्मास्यमुपासितुम् ॥

Naroon ang isang banal at maringal na pook-āśrama, pinaglilingkuran ng pinakamararangal na mga muni; palagi silang dumarating doon upang isagawa ang panata ng Cāturmāsya.

Verse 5

मुनयो वेदतत्त्वज्ञा ज्ञानिनः संहितव्रताः ॥ श्रौतस्मार्त्तपुराणेषु सन्देहो यस्य कस्यचित् ॥

Ang mga muni—nakaaalam sa diwa ng Veda, may malinaw na karunungan, at matatag sa pinag-isang mga panata—ay tumutugon sa sinumang nagkakaroon ng alinlangan tungkol sa mga kaugaliang Śrauta, Smārta, at Purāṇika.

Verse 6

व्यासोऽपनodayāmāsa नानावाक्यैः सताङ्गतिः ॥

Si Vyāsa, na laging kasama ng mga banal at mabubuti, ay nag-alis ng kanilang pag-aalinlangan sa pamamagitan ng sari-saring pahayag at mga salita.

Verse 7

कालञ्जरे महादेवं तत्र तीर्थपतिं शिवम् ॥ यस्य सन्दर्शनादेव कृष्णगङ्गाफलं भवेत् ॥

Sa Kālañjara naroon si Mahādeva—si Śiva, ang panginoon ng tīrtha; sa kanyang pagdarśana lamang (pagkakita at pakikipagtagpo), nakakamit ang bunga na kaugnay ng Kṛṣṇagaṅgā.

Verse 8

तत्र स्थितो द्वादशाब्दव्रती सङ्गविवर्जितः॥ पक्षाहारी च फलभुग्दर्शे वै पौर्णमासिके॥

Nanatili siya roon at nagsagawa ng panatang labindalawang taon, malaya sa pakikisalamuha sa sanlibutan. Isang beses lamang siyang kumakain sa bawat kalahating buwan, namumuhay sa mga bunga, at tumutupad sa mga ritwal ng bagong-buwan at kabilugan.

Verse 9

गत्वा हिमालयं चासौ बदरीमभितो गतः॥ व्यासश्चर्यापरस्तत्र ध्यानयोगपरायणः॥

Pagkarating sa Himalaya, nagtungo rin siya sa paligid ng Badarī. Doon si Vyāsa—nakatuon sa mahigpit na disiplina—ay lubos na nakalaan sa yoga ng pagninilay.

Verse 10

प्रत्यक्षं कृष्णतीर्थे तु पाञ्चाल्यकुलतन्तुना। पाञ्चाल्योऽथ द्विजः कश्चिन्नाम्ना वसुरिति श्रुतः॥

Sa Kṛṣṇa-tīrtha, sa tuwirang ugnayan sa isang hibla ng angkan ng Pāñcāla, may isang Brahmin na Pāñcāla, na kilala sa pangalang Vasu.

Verse 11

दुर्भिक्षपीडितोऽत्यन्तं सभार्यो दक्षिणां गतः॥ शिवनद्याः दक्षिणे तु कूले स वरपत्तने॥

Dahil sa matinding taggutom, nagtungo siya sa timog kasama ang kanyang asawa. Sa katimugang pampang ng ilog Śivā, siya ay nanirahan sa Varapattana.

Verse 12

निवासमकरोत्तत्र ब्राह्मणीं वृत्तिमाश्रितः॥ तत्रस्थस्य तदा पञ्च पुत्राः कन्याभवम्स्तदा॥

Doon siya nagtatag ng tahanan, at namuhay ayon sa kabuhayang nararapat sa isang Brahmin. Habang siya’y naninirahan doon, limang anak ang isinilang—pawang mga babae—noon ding panahon.

Verse 13

ब्राह्मणाय च दत्ता सा धनधान्यसमन्विता॥ स द्विजः कालसम्पन्नः सभार्यस्तत्र संस्थितः॥

At siya’y ipinakasal sa isang Brahmana, na may kasaganaan ng yaman at butil. Ang dvija, sa pagdating ng takdang panahon, ay nanatiling nanirahan doon kasama ang kanyang asawa.

Verse 14

कन्याऽस्थीनि तु सङ्गृह्य मथुरामाजगाम ह॥ श्रुत्वा पुराणे पतितमर्धचन्द्रेऽस्थिपातनम्॥

Tinipon niya ang mga buto ng dalaga at nagtungo sa Mathurā. Narinig niya sa isang Purāṇa ang tungkol sa paglalagak ng mga buto sa Ardhacandra, ang banal na pook-tawiran.

Verse 15

नित्यं स्वर्गे वसति स यस्यास्थि ह्यर्धचन्द्रके॥ तीर्थयात्राप्रसङ्गेन लोकैः प्रचलिता बहिः॥

Sinasabing ang sinumang ang mga labi ng buto ay mailagak sa Ardhacandra ay nananahan sa langit araw-araw. Dahil sa mga paglalakbay-paglalakbay sa mga tīrtha, lumaganap ang salaysay na ito sa mga tao.

Verse 16

तेन सार्थेन सा कन्या मथुरायां जगाम च॥ कनिष्ठा भगिनी तेषां बालरण्डा बभूव ह॥

Kasama ng pangkat na iyon, ang dalaga ay nagtungo rin sa Mathurā. Ang kanilang bunsong kapatid na babae ay naging balo habang siya’y bata pa.

Verse 17

सुरूपा सुकुमाराङ्गी नीलकुञ्चितमूर्द्धजा॥ कदलीकाण्डसङ्काशे तस्या ऊरू सुमांसले॥

Siya’y kaaya-aya ang anyo, may maselang pangangatawan, at may maitim na kulot na buhok. Ang kanyang mga hita ay bilugan at matipuno, na wari’y tulad ng punò ng saging.

Verse 18

सुश्लिष्टाङ्गुलिपादा तु नखास्ताम्रोज्ज्वलाः शुभाः ॥ गम्भीरा दक्षिणावर्त्ता नाभिस्त्रिवलिशोभिता ॥

Mahigpit ang pagkakabuo ng kaniyang mga daliri at paa; ang mga kuko’y mapalad, kumikislap na tila tansong ningning. Malalim at pakanan ang kaniyang pusod, pinalamutian ng tatlong maririkit na tiklop.

Verse 19

सुनखी स्वक्षिणी सुभ्रूः सुप्रमाणा सुभाषिणी ॥ तेन तेनैव सम्पूर्णरूपेण च तिलोत्तमा ॥

May magagandang kuko siya, maririkit na mata at kaaya-ayang kilay; wasto ang sukat ng kaniyang katawan at matamis ang pananalita. Sa bawat bagay, siya’y tulad ni Tilottamā, ganap sa anyo.

Verse 20

यं यं पश्यति चार्वङ्गी यस्तां चैव प्रपश्यति ॥ स स चित्र इव न्यस्तो विचेता जायते नरः ॥

Sinumang pagmasdan ng magandang-katawang babae—at sinumang tumingin din sa kaniya—ang lalaking iyon ay tila inilapag na larawan, nawawalan ng ulirat at pagpipigil.

Verse 21

एवंविधा तत्र तत्र तीर्थस्नानपरायणा ॥ दृष्टा वेश्यसमूहेन प्रागल्भ्येन तदा क्वचित् ॥

Gaya nito ang kaniyang anyo; dito at doon, siya’y taimtim na nakatuon sa pagligo sa mga banal na tawiran. Minsan, siya’y napansin ng pangkat ng mga kurtisana, matatapang ang kilos at asal.

Verse 22

कान्यकुब्जाधिपो राजा क्षत्रधर्मे व्यवस्थितः ॥ तस्य सत्रं सर्वकाले देवगर्त्तेश्वरे शिवे ॥

Ang hari, panginoon ng Kānyakubja, ay matatag na nakatindig sa dharma ng mga kṣatriya. Para sa kaniya ay may palagiang satra—handog na sakripisyo—sa Devagartteśvara, kay Śiva, sa lahat ng panahon.

Verse 23

प्रवर्त्तते सुवित्ताढ्य प्रेक्षणीयं मनोरमम् ॥ वादित्राणि च गीतानि शक्रस्य भवने यथा ॥

Ito’y umusad nang maringal, sagana sa yaman—kaaya-aya at karapat-dapat pagmasdan. May mga tugtugin at mga awit, na wari’y nasa palasyo ni Śakra (Indra).

Verse 24

तस्य देवस्य या वेश्यास्ताभिः सा प्रतिलोभिता ॥

Sa pamamagitan ng mga kurtisanang kabilang sa sambahayan ng diyos na iyon, siya’y naakit at natukso.

Verse 25

गीतनृत्यादिषु रता तासां धर्ममुपागता ॥ अल्पैस्तु दिवसैः साध्वी असाध्वीभिः परिवृता ॥

Nalulugod sa awit, sayaw, at iba pa, tinanggap niya ang kanilang gawi. Sa loob lamang ng ilang araw, ang mabuting babae’y napalibutan ng mga babaeng may masamang asal.

Verse 26

एवं वसति सा बाला देवस्यास्य परिग्रहा ॥ यथासुखं समेताभिर्विहरन्ती दिने दिने ॥

Sa gayon, ang dalaga’y nanirahan doon, na waring kabilang sa sambahayan ng diyos na ito. Araw-araw, kasama ang mga kasamahan, siya’y namamasyal at naglilibang ayon sa nais niya.

Verse 27

त्रिकालदर्शी शुद्धात्मा सिद्धत्वं प्राप्नुयात्प्रभुः॥ तस्याश्रमपदस्थस्य यद्दृष्टं ज्ञानचक्षुषा ॥

Ang panginoong may dalisay na diwa, na nakakikita sa tatlong panahon, ay makakamit ang kalagayan ng siddhi. Ang kanyang nakita—habang nananahan sa kanyang āśrama—sa pamamagitan ng mata ng kaalaman (jñāna-cakṣus) [ay isasalaysay].

Verse 28

क्षामोदरी समकुक्षिः पीनोन्नतपयोधरा ॥ कम्बुग्रीवा संवृतास्या सुदती स्वधराहनुः

Siya’y may payat na baywang, pantay ang tiyan, at hitik na nakataas na dibdib; may leeg na tulad ng kabibe, maayos na bibig, magagandang ngipin, at matatag na panga.